Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σούμαν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σούμαν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2022

Παραμύθια του Σούμαν

 Μια από τις τελευταίες συνθέσεις του Σούμαν, (1810-1856) τα Παραμύθια έργο 132 για πιάνο, βιόλα και κλαρινέτο, γράφηκε μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα: 9 - 11 Οκτωβρίου 1853, λίγο πριν εισαχθεί στο άσυλο και αποπειραθεί ν’ αυτοκτονήσει ο συνθέτης. Χρησιμοποιεί τον ιδιο συνδυασμό οργάνων με το Τριο Kegelstatt του Μότσαρτ. Ο συνθέτης ήθελε να γράψει κάτι “παραστατικό και φανταστικό” χωρίς να έχει στο νου του κάποιο συγκεκριμένο παραμύθι. Η Κλάρα Σούμαν έγραψε στο Ημερολόγιό της: “ Σήμερα ο Ρόμπερτ ολοκλήρωσε 4 κομμάτια για πιάνο, κλαρινέτο και βιόλα και ήταν πολύ χαρούμενος. Έχει την εντύπωση ότι αυτή η συλλογή θα είναι εξαιρετικά ρομαντική με την έννοια του μυστηριώδους. Ο συνθέτης αποκάλεσε τα κομμάτια "παραμυθένια" και η σύνθεση των τριών οργάνων του φάνηκε να έχει ένα πολύ περίεργο αποτέλεσμα". Τα κομμάτια αυτά παρουσιάστηκαν ιδιωτικά για πρώτη φορά με την Κλάρα στο πιάνο, τον βιολίστα Ρούπερτ Μπέκερ και τον κλαρινετίστα Γιόχαν Κόχνερ στις 23 Οκτωβρίου 1853. Αργότερα τα παρουσίασε δημόσια ο Γιόζεφ Γιόακιμ όπου έτυχαν καλής υποδοχής.

photo: Διαδίκτυο


Παρά το ασυνήθιστο σύνολο οργάνων, ο μικρός κύκλος έγινε αμέσως αποδεκτός από τους εκδότες Breitkopf und Härtel και δημοσιεύτηκε ήδη από τον Φεβρουάριο του 1854. Στις 20 Φεβρουαρίου, ο Schumann παρουσίασε περήφανα το πρώτο του αντίγραφο στον αφοσιωμένο Albert Dietrich με την αφιέρωση σ' αυτόν – μια από εκείνες τις μέρες που γλίτωσε τις ακουστικές παραισθήσεις που τον βασάνιζαν για εβδομάδες. Μόλις μια εβδομάδα αργότερα, την Καθαρά Δευτέρα, ο συνθέτης, σε ψυχική σύγχυση, έπεσε από τη γέφυρα του Ρήνου του Ντίσελντορφ στο ποτάμι. Ψαράδες τον έβγαλαν από το νερό. Ο βουρκωμένος, μπερδεμένος και απελπισμένος Σούμαν έπρεπε να μεταφερθεί στο σπίτι του από το πλήθος των ανόητων που φώναζε. Ακολούθησε εισαγωγή στο ψυχιατρείο στο Längenich κοντά στη Βόννη, από το οποίο δεν θα έφευγε μέχρι τον θάνατό του δυόμισι χρόνια αργότερα.



photo:freepik

Τα παραμύθια δεν προοιωνίζονται για το τραγικό τέλος εκείνων των τελευταίων μηνών στο Ντίσελντορφ. H μουσική είναι περιεκτική, χαρούμενη και τα τέσσερα μέρη συνδέονται μ’ ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Αν και οι κινήσεις είναι παρόμοιες σε φόρμα με τον τριμερή χαρακτήρα που έχουν κι άλλα έργα του Σούμαν, τα τμήματα των Παραμυθιών έχουν ραψωδιακή δομή με μια αίσθηση της Βιεννέζικης, Κλασικής εποχής.  



Με αυτόν τον ποιητικό, παραμυθένιο τρόπο, πρέπει να κατανοήσει κανείς τις παραμυθένιες αφηγήσεις ως "ένα σύνολο από υπέροχα πράγματα και περιστατικά" (Novalis). Οι συνειρμοί προκύπτουν ακούσια: το πρώτο κομμάτι ακούγεται σαν νεράιδα. Η οικεία μελωδία σε Σιb  μείζονα  με τις πειραχτικές τρίλιες και τα staccatos δεν πρέπει να ερμηνεύεται πολύ γρήγορα. Το δεύτερο κομμάτι σε σολ ελάσσονα είναι γουργουρητό και αδέξιο, σαν μουσική για γίγαντες, με το κλαρίνο να ανεβαίνει σχεδόν στα ύψη. Το λυρικό κέντρο του κύκλου είναι το όμορφο τρίτο, με τις απαλά κυματιστές κύριες συγχορδίες στις οποίες και τα τρία όργανα φαίνονται να συνδυάζονται σε ένα. Το φινάλε τέταρτο ξεκινά με ηρωική δύναμη – μουσική για έναν ορμητικό ιππότη του οποίου η πριγκίπισσα περιμένει στο τρυφερό μεσαίο τμήμα.


Märchenerzählungen, Op.132, Robert Schumann, Trio Saint-Laurent

Αν θέλετε μπορείτε να διαβάσετε και άλλα κείμενά μου για έργα του Σούμαν, αναζητώντας τα με το όνομα του συνθέτη στις αλφαβητικές ετικέτες του ιστολογίου μου.


ΠHΓΕΣ:
Wikipedia
Allmusic
kammermusik
hyperion

Παρασκευή 20 Μαΐου 2022

Ανοιξιάτικη Συμφωνία - Σούμαν

 Ο Γερμανός συνθέτης Ρόμπερτ Σούμαν (1810-1856) σχεδίασε την συμφωνία αυτή μέσα σε τέσσερις μέρες (23-26 Ιανουαρίου 1841) και την είχε ενορχηστρώσει μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου του ίδιου έτους. Παρουσιάστηκε δε για πρώτη φορά στις 31 Μαρτίου 1841 υπό την μπαγκέτα του Φήλιξ Μέντελσον.


Νικόλαος Γύζης: Ανοιξιάτικη Συμφωνία (1866)



Σύμφωνα με το ημερολόγιο της Κλάρας Σούμαν, ο τίτλος "Ανοιξιάτικη Συμφωνία" οφείλεται στην επιρροή που είχε στον συνθέτη το ποίημα Frühlingsgedicht (Ανοιξιάτικο Ποίημα) του ποιητή Adolf Böttger.

Ανοιξιάτικο Ποίημα

Εσύ πνεύμα του σύννεφου, συννεφιασμένο και βαρύ
Πετάς απειλητικά από στεριά και θάλασσα

Το γκρίζο πέπλο σου καλύπτει σε χρόνο μηδέν.
Το καθαρό βλέμμα του ουρανού.

Η ομίχλη σου φουντώνει από μακριά
Και η νύχτα καλύπτει το αστέρι της αγάπης

Εσύ πνεύμα του σύννεφου, συννεφιασμένο και υγρό
Γιατί έδιωξες όλη μου την ευτυχία;

Γιατί μου προξενείς δάκρυα στα μάτια;
Και  ρίχνεις σκιές στης ψυχής  μου το φως;

Γύρνα, γύρνα την πορεία σου
Η Άνοιξη ανθίζει στην κοιλάδα 


Έγραφε ο Σούμαν στον Γερμανό πιανίστα, συνθέτη, μαέστρο και συγγραφέα Wilhelm Taubert:

"Θα μπορούσατε να νιώσετε την ανάσα της αναμενόμενης Άνοιξης στην ορχήστρα σας καθώς θα παίζει; Αυτό είχα περισσότερο στο μυαλό μου όταν την συνέθετα τον Ιανουάριο του 1841. Θα ήθελα να ακούγεται η πρώτη είσοδος της τρομπέτας σαν να ακούγεται από ψηλά, σαν κλήση στο ξύπνημα. Παρακάτω στην εισαγωγή θα ήθελα η μουσική να υπονοεί ότι ο κόσμος γίνεται καταπράσινος, ίσως με μια πεταλούδα να αιωρείται στον αέρα, και μετά, στο Αλλέγκρο, να δείξω πως τα πάντα την Άνοιξη ζωντανεύουν. Αυτές, βέβαια είναι ιδέες που σκέφτηκα αφού τέλειωσα την Συμφωνία."



Schumann: Symphony nº 1 Spring" - Leonard Bernstein, Vienna Philharmonic Orchestra




Η έντονη ρυθμική αρχή (Andante un poco maestoso) από τις τρομπέτες και τα τρομπόνια φέρνει στο νου τους τελευταίους στίχους του ποιήματος: "Γύρνα, γύρνα την πορεία σου/ Η Άνοιξη ανθίζει στην κοιλάδα". Ο Σούμαν είχε αποκαλέσει αυτήν την πρώτη κίνηση "Ξύπνημα της Άνοιξης". Έτσι όπως έρχεται η άνοιξη, παρατηρούμε στην κίνηση αυτή  λεπτότητα, τρυφερότητα και κάποιες φορές κακοκεφιά.

Το Larghetto και το  Scherzo παίζονται χωρίς διακοπή. Το αργό μέρος σκέφτηκε να το ονομάσει "Βράδυ" ο Σούμαν ενώ το Scherzo "Xαρούμενα Παιδιά που Παίζουν". Βλέπουμε την ευχάριστη διάθεση των χαρακτήρων στο παιχνίδι.

Το Φινάλε  ( Allegro animato e grazioso) "Αποχαιρετισμός της Άνοιξης" ίσως θυμίζει στίχους από κάποιο άλλο ποίημα του  Böttger:


Πάρε ό,τι μου ψιθύρισε ο Μάης
Για την αγάπη και της καρδιάς την αρμονία -
Κι όταν η ψυχή μου σκοτεινιάσει
Ίσως η δική σου, η πιο λαμπερή την μεταμορφώσει!


Πέμπτη 5 Μαΐου 2022

Η Σπουδή της Πεταλούδας


Σπουδή έργο 25 αριθμός 9 με την επωνυμία “Πεταλούδα”, που βέβαια δεν δόθηκε απ’ τον Σοπέν. Aν και ο ο ρωσος πιανίστας και συνθέτης  Friedheim λέει ότι "ο τίτλος δεν είναι απλά περιττός, αλλά ολοκληρωτικά ανεπαρκής" τα staccati και marcati στο δεξί χέρι αφήνουν υπονοιες φτερουγίσματος. Δεν είναι δύσκολο να το αντιληφθούμε όταν ακούσουμε την σπουδή. Κανένας συμβολισμός δεν περιγράφει καλύτερα την ελαφρά φύση του δεξιού χεριού που αναπηδάει σαν πεταλούδα. Η πεταλούδα έχει χαριτωμένες πτήσεις, παρασύρεται απ’ τον άνεμο, αλλά τελικά προσγειώνεται με ασφάλεια.



Αυτή η σπουδή είναι η μικρότερη απ’ τις 24 και διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό όταν παιχθεί στο σωστό τέμπο. Όμως ακριβώς εκεί βρίσκεται η πρόκληση: να παιχθεί στο ακριβές τέμπο.

Ο Πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου στο έργο του "Περί Τυφλότητος" αναφέρεται σ' αυτή την λεπτεπίλεπτη σπουδή του Σοπέν. Αντιγράφω δύο παραγράφους 

[...] Μια μέρα, σε μια κουβέντα με κάποιους συναδέλφους από την ορχήστρα σε κλίμα ελαφρύ, μιλούσαν για την πιθανότητα σύνθεσης μουσικών πορτρέτων, αυθεντικών πορτρέτων και όχι μεταφορικών, όπως αυτά των σάμουελ γκόλντενμπεργκ και σμόιλε, του μουσόργκσκι, σκέφτηκε και είπε πως το πορτρετο του, σε περίπτωση που όντως υπήρχε στη μουσική, δεν θα το συναντούσαν σε κάποια σύνθεση για βιολοντσέλο, αλλά σε μια πολύ σύντομη σπουδή του σοπέν, έργο είκοσι πέντε, αριθμός εννιά, σε σολ ύφεση μείζονα. Όταν θέλησαν να μάθουν γιατί, εκείνος απάντησε πως δεν μπορούσε να δει τον εαυτό του σε τίποτε άλλο που να έχει γραφτεί στο πεντάγραμμο κι αυτός ήταν για εκείνον ο καλύτερος λόγος. Και πως σε πενήντα οκτώ δευτερόλεπτα ο σοπέν είχε πει όλα όσα μπορούσε να έχει γνωρίσει. Για μερικές μέρες, ως φιλικό πείραγμα, οι πιο εύθυμοι τον αποκαλούσαν πενήντα οκτώ δευτερόλεπτα, αλλά το παρατσούκλι παραήταν μεγάλο για να του κολλήσει, κι επίσης τι διάλογο μπορεί να κάνει κανείς με κάποιον που έχει αποφασίσει να καθυστερεί πενήντα οκτώ δευτερόλεπτα να απαντήσει σε ό,τι τον ρωτούν. Ο βιολοντσελίστας στο τέλος θα κέρδιζε τη φιλική αναμέτρηση. [...]


(Ζοζέ Σαραμάγκου:Περί Τυφλότητος εκδ.ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ 2007 σελ.189)


[...]
Μέσα σε αυτά τα πενήντα οκτώ δευτερόλεπτα μουσικής άκουσε μια ρυθμική και μελωδική μετατροπή κάθε ανθρώπινης ζωής, κοινής ή εξαιρετικής, στην τραγική συντομία της, στην απελπισμένη της ένταση, και επίσης λόγω εκείνου του τελικού ακόρντου που ήταν σαν αποσιωπητικό στον αέρα, στο κενό, οπουδήποτε, σαν κάτι, αναπόφευκτα, να παρέμενε ακόμη για να ειπωθεί. Ο βιολοντσελίστας είχε υποπέσει στο λιγότερο συγχωρητέο απ’ όλα τα ανθρώπινα αμαρτήματα της έπαρσης, όταν φαντάστηκε πως βλέπει αποκλειστικά τη δική του μορφή σ’ ένα πορτρέτο όπου τελικά βρίσκονταν όλοι, η οποία έπαρση, σε κάθε περίπτωση, αν το καλοσκεφτούμε κι αν δεν μείνουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων, θα μπορούσε εξίσου να ερμηνευτεί ως εκδήλωση του ριζικά αντίθετού της, δηλαδή της ταπεινότητας, αφού, όντας, αυτό το πορτρέτο όλων, θα έπρεπε επίσης να απεικόνιζε κι εκείνον.[...]

(Ζοζέ Σαραμάγκου:Περί Τυφλότητος εκδ.ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ 2007 σελ.192)


Ένα βίντεο με 11 διαφορετικούς πιανίστες να δίνουν το δικό τους ύφος σ' αυτή την λεπτεπίλεπτη σπουδή


Chopin Etude Op.25 No.9 "Butterfly" by 11 pianists

Πενήντα οκτώ δευτερόλεπτα μουσικής από τον αγαπημένο Σοπέν ειναι αρκετά για έναν έμπειρο ακροατή αλλά και μια ευαίσθητη ψυχή να αντιληφθεί μέσα από τους ήχους την μετατροπή μιας ανθρώπινης ζωής.

Εκτός από τον Σοπέν κι άλλοι συνθέτες έγραψαν έργα γι' αυτό το πολύχρωμο κι αγαπημένο έντομο. Ας ακούσουμε τα μουσικά τους δείγματα. 

'Eνα νεανικό έργο του Σούμαν "Πεταλούδες"


Schumann Papillons Op. 2

Μ. Ραβέλ: Νυχτοπεταλούδες (το αριθ. 1 από το έργο του Miroirs)


M. Ravel: Miroirs, No. 1 ''Noctuelles'' (Night Moths)

 Ε. Γκριγκ: Πεταλούδα (το αριθ. 1 από τα Λυρικά Κομμάτια εργ.43 βιβλίο ΙΙΙ)


Grieg: Lyric Pieces Book III, Op 43




Πηγές:
Wikipedia
Ourchopin.com
Ζοζέ Σαραμάγκου: Περί Θανάτου

Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2020

Ρόμπερτ Σούμαν: Παιδικές Σκηνές

 

Sleeping Child / Bernardo Strozzi 


Τα 13 κομμάτια που αποτελούν τις Παιδικές Σκηνές του Robert Schumann για πιάνο, Op. 15 (1838) καθρεπτίζουν τη μουσική φαντασία του δημιουργού τους στην κορυφή της ποιητικής της σαφήνειας . Σαν αποτέλεσμα, οι Παιδικές Σκηνές έχουν εδώ και καιρό συνδεθεί στο ρεπερτόριο του πιάνου ως εντελώς γοητευτικές αλλά ουσιαστικές μινιατούρες, ένα είδος συμπαγών πιανιστικών δοκιμίων στο οποίο η μεγαλοφυΐα του Schumann βρήκε πλήρη έκφραση.


Οι Παιδικές Σκηνές ήταν ένα από τα έργα του Schumann που γράφτηκε την άνοιξη του 1838 για να αντιμετωπίσει μια δύσκολη περίοδο του χωρισμού του από την αρραβωνιαστικιά του, Clara Wieck, η οποία ήταν σε περιοδεία ως πιανίστα και της οποίας ο πατέρας αντιτασσόταν στην ιδέα του γάμου της με τον συνθέτη. Τον Μάρτιο του ίδιου έτους, ο Σούμαν έγραψε στην Κλάρα: "καθ’ όσον χρόνο περιμένω το γράμμα σου έχω γεμίσει πολλά βιβλία με κομμάτια .... Κάποτε μου είχες πει ότι συχνά φαινόμουν σαν ένα παιδί, και εγώ ξαφνικά εμπνεύστηκα και σκάρωσα περίπου 30 γραφικά μικρά κομμάτια .... έχω επιλέξει αρκετά καθώς και τον τίτλο τους Kinderszenen. Θα τα απολαύσεις, αν και θα πρέπει να ξεχάσεις ότι είσαι μια βιρτουόζος όταν τα παίζεις”.


Οι Παιδικές Σκηνές είναι ένα συγκινητικό αφιέρωμα στις αιώνιες, παγκόσμιες αναμνήσεις και τα συναισθήματα της παιδικής ηλικίας από μια νοσταλγική προοπτική των ενηλίκων. Σε αντίθεση με μια σειρά από συλλογές του Schumann για πιάνο από κομμάτια με χαρακτήρα (π.χ. Album για τους Νέους, Op. 68), οι Παιδικές Σκηνές δεν προορίζονται να παίζονται από παιδιά. Ο Schumann υποστήριξε ότι οι περιγραφικοί τίτλοι που συνδέονται με τα κομμάτια προστέθηκαν εκ των υστέρων, προκειμένου να παρέχουν λεπτές προτάσεις για τον πιανίστα, ένα μοντέλο που ο Debussy ακολούθησε δεκαετίες αργότερα στα Πρελούδια.


Σχεδόν όλες οι Παιδικές Σκηνές είναι μικρογραφία τριμερούς μορφής (ABA) . Η Σκηνή Νο 1, "Von fremden Ländern und Menschen" (Από ξένες χώρες και ανθρώπους), ανοίγει με μια υπέροχη μελωδία της οποίας η βασική ουσία, εμφανίζεται με διάφορες αόριστες μορφές σε πολλά από τα άλλα κομμάτια και χρησιμεύει ως ένα γενικό ενοποιητικό στοιχείο. 

Σκηνή 1

Η έβδομη Σκηνή, "Traumerei" (Αναπόληση), είναι σίγουρα το πιο διάσημο κομμάτι του συνόλου. Η γοητευτική μελωδία του και η ηρεμιστική του δύναμη έχουν υιοθετηθεί από γενιές πιανιστών που επιθυμούν να ηρεμήσουν το κοινό τουςμετά από μια μακρά σειρά από αλλεπάλληλα μπιζαρίσματα.



Σκηνή 7


Οι Παιδικές Σκηνές περιέχουν πολλές ευαίσθητες μουσικά πινελιές. Σκηνή Νο 4, "Bittendes Kind" (Παιδί που ικετεύει), για παράδειγμα, λύνεται αρμονικά μόνο όταν μια αόρατη δύναμη (ένας γονέας;) ενδίδει και πραγματοποιεί την επιθυμία του παιδιού κατά την έναρξη της Νο 5, "Glückes genug» (Αρκετά Ευτυχής). 

Σκηνή 4


Σκηνή 5


Στο τελευταίο κομμάτι, "Der Dichter spricht" (Ο ποιητής μιλά), ο Schumann αποστασιοποιείται από την πολυτέλεια της ονειροπόλησης και βλέπει το παιδί από την άποψη του παντογνώστη αφηγητή. Ήσυχα, απαλά, οι πολλές διαθέσεις και τα συναισθήματα που ο Schumann άγγιξε κατά τη διάρκεια αυτού του αξιόλογου εικοσάλεπτου έργου υπενθυμίζονται στοργικά, και η σύνθεση καταλήγει ευχαριστημένα, στο ίδιο κλειδί της σολ μείζονος, απ’ την οποία ξεκίνησε.

Σκηνή 13 (τελευταία)



                                          Ολόκληρος ο κύκλος με τον Κυπριανό Κατσαρή



Aν κάποιος επιθυμεί μπορεί ν' ακούσει και την εξαιρετική μεταγραφή τους για Jazz Trio απ' τον Jacques Lussier


Aν θέλετε μπορείτε να διαβάσετε άλλο άρθρο μου για τον Σούμαν:
Ρόμπερτ Σούμαν, Τρία Φανταστικά Κομμάτια έργ. 73

ΠΗΓΕΣ
Wikipedia
A History Of Western Music
Λεξικό Μουσικής της Οξφόρδης
Hollywood Bowl

Τετάρτη 8 Ιουνίου 2011

Ρόμπερτ Σούμαν, Τρία Φανταστικά Κομμάτια έργ. 73



Ρόμπερτ Σούμαν, (8 Ιουνίου 1810 - 29 Ιουλίου 1856) Γερμανός συνθέτης, λάτρης του ωραίου και μουσικοκριτικός. Είχε σαν στόχο και όραμα να γίνει ένας πιανίστας καριέρας, κάτι που υποσημειώθηκε απ' τον δάσκαλό του Friedrich Wieck (Φρειδερίκος Βικ) όμως μετά από κάποια λανθασμένη επινόησή του δακτυλικών ασκήσεων για καλλίτερη τεχνική του έφερε παράλυση στο δεξί του χέρι. Υπάρχουν απόψεις για το πώς προκλήθηκε αυτό. Άλλοι λένε ότι είχε επινοήσει ένα μηχανισμό όπου θέλοντας να δυναμώσει τα δάχτυλά του ακινητοποιούσε ένα δάχτυλο. Άλλη άποψη θέλει να έχει πάρει φαρμακευτική αγωγή για σίφυλλη που είχε σαν παρενέργεια την παράλυση του χεριού του. Μια τρίτη λέει πως υπεβλήθη σε κάποια χειρουργική επέμβαση για να ξεχωρίσει τους τένοντες του τέταρτου δάχτυλου απ' το τρίτο ώστε να δυναμώσει το τέταρτο. Τελικά εγκατέλειψε την ιδέα να γίνει πιανίστας κι αφοσιώθηκε στην σύνθεση.

Robert Schumann



Συνεργάστηκε για κάποια χρόνια με το μουσικό περιοδικό της εποχής το Allgemeine Musikalische Zeitung στο οποίο έγραψε μια ενθουσιώδη κριτική για τον συνομήλικό του νεαρό και άγνωστο ακόμα F. Chopin.
Όμως τα πολύ συντηρητικά αισθητικά κριτήρια του εκδότη του περιοδικού δεν ταιριάζαν με τις ιδέες και τις αντιλήψεις του Σούμαν και έτσι σύντομα επήλθε η ρήξη. Το 1834 ο Σούμαν ίδρυσε το Neue Zeitschrift für Musik, ένα περιοδικό που υπερασπιζόταν τους νέους συνθέτες αλλά και τους μεγάλους δασκάλους του παρελθόντος, έχοντας μεταξύ των συνεργατών του τον Βικ και τον F. Mendelssohn.Ο ίδιος διηύθυνε το περιοδικό και έγραφε κριτικές υπογράφοντας συχνά με τα ψευδώνυμα Ευσέβιος και Φλορεστάν, δύο φανταστικά πρόσωπα που αντιπροσώπευαν τους δύο αντίθετους πόλους του ανήσυχου χαρακτήρα του.




Ένα πρωτοσέλλιδο του περιοδικού με χρονολογία 1835

Στο σπίτι του δασκάλου του (Βικ) γνώρισε την κόρη του Κλάρα εξαιρετικά ταλαντούχα πιανίστρια και συνθέτρια. Οι δύο νέοι ερωτεύτηκαν σύντομα, ο πατέρας της όμως ήταν κατά της σχέσης τους γιατί πίστευε ότι θα ήταν εμπόδιο στη μουσική καριέρα της. Το ζευγάρι παντρεύτηκε τελικά, χωρίς την άδειά του, το 1840.



Τα χρόνια ως το 1845 ήταν τα πιο παραγωγικά: συνέθεσε πολλά έργα, έκανε πολλές περιοδείες μαζί με τη σύζυγό του, βασική ερμηνεύτρια των έργων του, κερδίζοντας συνεχώς φήμη. Από το 1845 όμως η δραστηριότητά του περιοριζόταν σταδιακά, ενώ παράλληλα εμφανίστηκε και πρόβλημα ψυχασθένειας. (Η ψυχολογία του είχε διαταραχθεί ήδη από τη νεότητά του, όταν πέθανε ο πατέρας του, και το πρόβλημα ήταν μάλλον κληρονομικό, αφού και η αδερφή του Αιμιλία υπέφερε από παρόμοια πάθηση).


Η ασθένειά του τον οδήγησε σε μια απόπειρα αυτοκτονίας το 1854. Από τότε νοσηλευόταν σε νευρολογική κλινική και τελικά πέθανε στις 29 Ιουλίου 1856.


Από την μεγάλη εργογραφία του Σούμαν προτείνω να ακούσουμε τα φανταστικά κομμάτια για κλαρινέτο και πιάνο op.73
Το έργο αποτελείται από τρεις κινήσεις:


Ι.Με ευαισθησία και έκφραση
Παρατηρούμε μια ονειρώδη διάθεση με υπολανθάνουσα μελαγχολία, που όμως τελειώνει με αποφασιστικότητα κι ελπίδα για να μας προετοιμάσει για το επόμενο.

ΙΙ.Ζωηρά με φως
Εδώ έχουμε παιχνιδιάρικη διάθεση, με ενεργητικότητα και θετικές σκέψεις.

ΙΙΙ.Γρήγορα και με φλόγα
Ένα ξέφρενο πάθος και μια εκρηκτική δύναμη που φτάνει στα όρια του παραλογισμού. Ο συνθέτης παρακινεί τους εκτελεστές να παίζουν όλο και πιο γρήγορα, ώσπου το έργο να τελειώσει θριαμβευτικά. 


R. SCHUMANN: Fantasiestücke op.73

Αυτό το έργο είναι καρπός μιας από τις ευτυχέστερες περιόδους του Σούμαν. Το συνέθεσε σε αρκετά σύντομο χρονικό διάστημα (εντός δύο ημερών)  στην Δρέσδη,  τον Φεβρουάριο του 1849 και εκδόθηκε το ίδιο έτος. Στην Δρέσδη εκείνο το διάστημα υπήρχε πολιτική αναταραχή, ωστόσο δεν  επηρέασε τον Σούμαν που έφυγε με την Κλάρα για την εξοχή. Και τίποτε από την αναστάτωση αυτή δεν διαφαίνεται στα τρία αυτά κομμάτια με ειδυλλιακό χαρακτήρα.

 Είχε στο νου του το κλαρινέτο και ονόμασε την σύνθεση “Soiréestücke” (Νυχτερινά Κομμάτια),  που δηλώνουν την Ρομαντική διάθεση του Σούμαν. Είναι σαν τραγούδια χωρίς λόγια. πριν καταλήξει στα "Φανταστικά Κομμάτια" (δικής του έμπνευσης ο τίτλος). Υποσημείωσε δε ότι μπορούν να παιχτούν και από το βιολί ή το τσέλο.

Ας ακούσουμε μια πολύ ωραία εκτέλεση για τσέλο και πιάνο 





Schumann Fantasiestücke Op 73 Capucon Argerich



Αν θέλετε μπορείτε να διαβάσετε άλλο άρθρο μου για τον Σούμαν:
Ρόμπερτ Σούμαν: Παιδικές Σκηνές


ΠΗΓΕΣ
Wikiipedia
LaPhil
henle
hyperion