Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μουσική Κινηματογράφου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μουσική Κινηματογράφου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 30 Ιουλίου 2020

Λήθη

Κάποιες φορές θέλουμε να ξεχνάμε, κάποιες άλλες λυπόμαστε που η λήθη έσβησε στιγμές που θέλαμε να  κρατήσουμε στην μνήμη μας. Στην ελληνική μυθολογία, κατά τον Ησίοδο, η Λήθη ήταν θυγατέρα της Έριδας και προσωποποίηση της λήθης, δηλαδή της λησμονιάς και της αγνωμοσύνης. Τη θεωρούσαν μία από τις Ναϊάδες Νύμφες. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, η Λήθη ήταν η μητέρα των τριών Χαρίτων.

Από τη Λήθη πήραν το όνομά τους μία πηγή και ένας από τους πέντε ποταμούς του Άδη, από τα ύδατα του οποίου έπιναν οι κατερχόμενοι νεκροί για να λησμονήσουν το παρελθόν, την επίγεια ζωή τους. Τον ποταμό Λήθη παρίσταναν ως ένα γέροντα που κρατούσε στο ένα χέρι υδρία και στο άλλο κύπελλο.

Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι υπήρχε βωμός της Λήθης στο Ερέχθειο των Αθηνών. Επίσης, στη Βοιωτία υπήρχε κοντά στο Μαντείο του Τροφωνίου η πηγή της Λήθης, όπως και η πηγή της Μνημοσύνης. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι η Λήθη ήταν αδελφή του Θανάτου και του Ύπνου.
Λήθη

                              Η ακουαρέλλα είναι του ζωγράφου Αριστείδη Χρυσανθόπουλου


Ο Πιατσόλα, έγραψε ένα τανγκό με το όνομα Λήθη (Oblivion) το 1982 για μια αγάπη που χάθηκε. 
Το έργο αυτό έγινε πολύ γνωστό επειδή χρησιμοποιήθηκε στην μουσική της ταινίας του Μάρκου Μπελόκιο που προβλήθηκε στις αίθουσες το 1984, με τον τίτλο  “Ερρίκος ο Δ, ο Τρελός Βασιλιάς”. Πρωταγωνιστεί ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι (στον ρόλο του Ερρίκου Δ΄) και η Κλαούντια Καρντινάλε.

Στο επόμενο βίντεο  έχει εικόνες  από την ταινία, όπου ακούγεται η μουσική του Πιατσόλα. Το Οblivion διαρκεί μέχρι το 3.33. Συνεχίζει με την υπόλοιπη μουσική της ταινίας, του Πιατσόλα, βέβαια. 


Οι στίχοι είναι της Angela Denia Tarenzi κι η Ελληνική μετάφραση δική μου απ' την Αγγλική που βρήκα στο διαδίκτυο από το Lyric Find.

Λήθη
Βαρειά, ξαφνικά φαίνονται τόσο ασήκωτα,
Τα λινά και βελούδινα σεντόνια στο κρεβάτι σου
Τώρα που η αγάπη μας περνάει στην λήθη

Βαρειά, ξαφνικά  φαίνονται τόσο ασήκωτα
Τα χέρια σου που μ’ αγκαλιάζανε
Λίγο πριν μέσα στη νύχτα

Η βάρκα μου φεύγει, πάει κάπου
Οι άνθρωποι χωρίζουν
Λησμονώ, λησμονώ

Αργότερα, κάπου αλλού σε ένα μπαρ από μαόνι
Τα βιολιά παίζουν πάλι για μας
Το τραγούδι μας, αλλά λησμονώ

Αργότερα τα μάγουλα αποχωρίζονται
Όλα γίνονται τόσο θολά και
Λησμονώ, λησμονώ

Σύντομος, ο χρόνος είναι τόσο σύντομος
Η αντίστροφη μέτρηση της νύχτας
Όταν η αγάπη μας περνάει στην λήθη

Σύντομος, ο χρόνος είναι τόσο σύντομος
Όταν τα δάχτυλά σου χαϊδεύουν
Την γραμμή της ζωής μου

Χωρίς ούτε ένα βλέμμα
Οι άνθρωποι απομακρύνονται
Σε μια πλατφόρμα τρένου
Λησμονώ, λησμονώ




Υπάρχουν πολλές μεταγραφές αυτού του κομματιού με ποικίλους συνδυασμούς οργάνων. Μια παράσταση του Λετονού Βιολονίστα Gidon Kremer απ' το CD του Hommage a Piazzolla. Όπως όλη η σπουδαία μουσική, το Oblivion φέρνει στο νου ένα σύνθετο μείγμα αισθημάτων που δεν είναι εύκολο να το πει κανείς με λόγια. Άραγε τι συναισθήματα ξυπνούν σε σας όταν το ακούτε; Εκτός από την μελωδία, προσέξτε και την αρμονία και τον ρυθμό του κομματιού.





Σαν αντίθεση, ας απολαύσουμε μια εξαίρετη ορχηστρική διασκευή που εκτελείται από την Συμφωνική Ορχήστρα του Μόντρεαλ υπό την καθοδήγηση του Σαρλ Ντυτουά (Charles Dutoit)

 

Υπάρχει κι ένα σπουδαίο σονέτο του δικού μας Λορέντζου Μαβίλη με τον τίτλο Λήθη

Λήθη (Λορέντζος Μαβίλης)

Καλότυχοι οἱ νεκροὶ ποὺ λησμονᾶνε 
τὴν πίκρια τῆς ζωῆς. Ὅντας βυθίσει 
ὁ ἥλιος καὶ τὸ σούρουπο ἀκλουθήσει, 
μὴν τοὺς κλαῖς, ὁ καημός σου ὅσος καὶ νἆναι.

Τέτοιαν ὥρα οἱ ψυχὲς διψοῦν καὶ πᾶνε 
στῆς λησμονιᾶς τὴν κρουσταλλένια βρύση· 
μὰ βοῦρκος τὸ νεράκι θὰ μαυρίσει, 
ἂ στάξει γι᾿ αὐτὲς δάκρυ ὅθε ἀγαπᾶνε.

Κι ἂν πιοῦν θολὸ νερὸ ξαναθυμοῦνται. 
Διαβαίνοντας λιβάδια ἀπὸ ἀσφοδύλι, 
πόνους παλιούς, ποὺ μέσα τους κοιμοῦνται.

Ἂ δὲ μπορεῖς παρὰ νὰ κλαῖς τὸ δείλι, 
τοὺς ζωντανοὺς τὰ μάτια σου ἂς θρηνήσουν: 
Θέλουν μὰ δὲ βολεῖ νὰ λησμονήσουν.


ΠΗΓΕΣ
Wikipedia
Lyric Find
The Listener's Club

Σάββατο 26 Μαρτίου 2011

Giordano Bruno

Ο Τζιορντάνο Μπρούνο γεννήθηκε στη Νόλα της Ν. Ιταλίας τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο 1548. Ήταν φιλόσοφος, μαθηματικός, ποιητής και ερμητικός μυστικιστής. Στην αρχή ήταν Δομηνικανός, αλλά τα ανορθόδοξα ενδιαφέροντά του στον ερμητισμό τον οδήγησαν έξω απ' τα τάγματα και ταξίδεψε σε πολλά μέρη της Ευρώπης. 


Giordano Bruno 

Η φιλοσοφία του ήταν άκρως πανθεϊστική και ήταν οπαδός της θεωρίας του Κοπέρνικου για το Σύμπαν. Αυτό τον οδήγησε στην σύλληψή του απ' την Ιερά Εξέταση και μετά από δικαστήρια που διήρκεσαν επτά χρόνια κάηκε στην πυρά στη Ρώμη στις 17 Φεβρουαρίου 1600. Δημοσίευσε διαλόγους στα Ιταλικά και πολλές πραγματείες στα Λατινικά σ' ένα ευρύ αριθμό θεμάτων στη φιλοσοφία, φυσική, μαθηματικά, θρησκεία και μαγεία.


Μνημείο του Μπρούνο στην Ρώμη, στο σημείο όπου κάηκε




Ο Bruno είναι γνωστός για το σύστημά του των μνημονικών βασισμένο στην οργανωμένη γνώση και σαν ο προπομπός της ιδέας του άπειρου και ομογενούς σύμπαντος και την ηλιοκεντρική θεωρία.Υποστήριζε πως η ενοποιός ουσία πάντων είναι ο Θεός, αλλά αρνιόταν την θεϊκή υπόσταση του Ιησού. Θεωρεί πως η θρησκεία είναι μέσο καθοδήγησης των αμαθών. Επειδή κάηκε στην πυρά σαν αιρετικός, θεωρείται από πολλούς σαν μάρτυρας του αγώνα για την ελεύθερη σκέψη.

Όταν του ανακοινώθηκε η καταδίκη του στην πυρά, έτεινε απειλητικά τα χέρια του προς το δικαστήριο λέγοντας:
"Ίσως ανακοινώνετε την καταδίκη μου με μεγαλύτερο φόβο απ' ό,τι εγώ την λαμβάνω".

Ανάγλυφο από την δίκη του Μπρούνο (Ρώμη)





400 χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Καρδινάλιος Angelo Sodano δήλωσε ότι ο θάνατος του Bruno ήταν ένα θλιβερό επεισόδιο.Παρ' όλη την μετάνοιά του όμως, υπερασπίστηκε τους διώκτες του Bruno λέγοντας ότι οι Εξεταστές "είχαν την επιθυμία να διατηρήσουν την ελευθερία και να προασπίσουν το κοινό συμφέρον κι έκαναν τα πάντα να σώσουν την ζωή του", προσπαθώντας να τον εμφανίσει αιρετικό με συνέπεια την καταδίκη του στην εσχάτη των ποινών απ' τις κοσμικές εξουσίες της Ρώμης.

Η τέχνη επηρεάστηκε από την ζωή και την δράση του Τζιορντάνο. Ο Πολωνός Czesław Miłosz μνημονεύει την ιστορία και το έργο του Μπρούνο στο ποίημά του "Campo Dei Fiori" (Βαρσοβία 1943) όπου παραλληλίζεται η απεικόνιση της Βαρσοβίας το 1943, όπου τον Απρίλιο του ίδιου έτους οι Ναζί εκκαθαρίζουν τα τείχη στο εβραϊκό γκέτο που δημιούργησαν αυτοί και οι κάτοικοί του με την ατμόσφαιρα της πυράς του Τζιορντάνο Μπρούνο.  Από την αγγλική μετάφραση  των DAVID BROOKS AND LOUIS IRIBARNE.

Campo Dei Fiori 

Στην Ρώμη στην Κάμπο ντέι Φιόρι
καλάθια με ελιές και λεμόνια
βότσαλα πιτσιλισμένα με κρασί
και απομεινάρια από λουλούδια,
έστησαν οι  πωλητές τους πάγκους
με φρέσκα ψάρια
τσαμπιά από κόκκινα σταφύλια
και ώριμα ροδάκινα


Σ' αυτήν την ίδια πλατεία
έκαψαν τον Τζιορντάνο Μπρούνο
Μπράβοι άναψαν την πυρά
με την πίεση του όχλου
Και πριν οι φλόγες σβήσουν
οι ταβέρνες γέμισαν και πάλι
με καλάθια από ελιές και λεμόνια
φορτωμένα στους ώμους των πωλητών.

Μου ήλθε στο νου η Κάμπο ντέι Φιόρι
στην Βαρσοβία δίπλα στο ουράνιο καρουζέλ
μια ξάστερη ανοιξιάτικη βραδιά
με τους ήχους ενός τραγουδιού απ' το καρναβάλι
Η ζωηρή μελωδία έπνιξε
τις εκρήξεις απ' τον τοίχο του γκέττο
και τα ζευγάρια πετούσαν
ψηλά στον ασυννέφιαστο ουρανό.

Κατά καιρούς άνεμος απ' την πυρά
θα έφερνε σκούρους χαρταετούς
και οι αναβάτες του καρουζέλ
έπιαναν πέταλα στον αέρα.
Ο ίδιος ζεστός άνεμος
φύσηξε τις φούστες των κοριτσιών
και τα πλήθη γελούσαν
εκείνη την όμορφη Κυριακή της Βαρσοβίας.

Κάποιος θα θεωρήσει σαν ηθικό δίδαγμα
ότι ο λαός της Ρώμης και της Βαρσοβίας
παζαρεύει, γελάει, κάνει έρωτα
καθώς περνάει δίπλα από τις πυρές των μαρτύρων
Κάποιος άλλος θα σκεφτεί
για το πέρασμα των ανθρώπινων πραγμάτων
για την λήθη
που γεννήθηκε πριν πεθάνουν οι φλόγες.

Αλλά εκείνη την μέρα σκέφτηκα μόνο
την μοναξιά του ετοιμοθάνατου,
και πώς, όταν ο Τζιορντάνο
ανέβηκε στην πυρά του
δεν μπορούσε να βρει
σε καμμία ανθρώπινη γλώσα
λέξεις για το ανθρώπινο είδος,
για την ανθρωπότητα που θα συνέχιζε να ζει.

Μόλις γύρισαν πίσω στο κρασί τους
ή πούλησαν τα φρέσκα θαλασσινά τους,
τα καλάθια τους με ελιές και λεμόνια
που έφεραν στο παζάρι
 αυτός ήδη απομακρύνθηκε
σαν να πέρασαν αιώνες
ενώ σταμάτησαν για μια στιγμή
για το πέταγμά του στην πυρά.

Για κείνους που πεθαίνουν εδώ, τους μοναχικούς
ξεχασμένοους από τον κόσμο
η γλώσσα μας γίνεται γι' αυτούς
η γλώσσα ενός πανάρχαιου πλανήτη.
Ώσπου, όλα είναι θρύλος
και περνάνε πολλά χρόνια
για να έλθει μια νέα Κάμπο ντέι Φιόρι
που η οργή θα ανάψει με τον λόγο ενός ποιητή.



Αλλά και στην μουσική έχουμε αναφορές για τον Τζιορντάνο Μπρούνο. Ο Γερμανός συνθέτης Hans Werner Henze (1926-2012) συνέθεσε μια καντάτα βασισμένη σε στίχους του Μπρούνο με τον τίτλο Novae de infinito Laudes (Νέοι Έπαινοι του Απείρου). Οι συνθέσεις του Χέντσε έχουν επιρροές από την σειριακή μουσική, την ατονική, την Αραβική και την τζαζ. 


Hans Werner Henze: Novae de infinito Laudes (1962)




Ο Έννιο Μορικόνε έντυσε την ταινία που αναφέρεται στην ζωή και την δράση του Τζιορντάνο Μπρούνο με την μουσική του παλέτα.


Ennio Morricone - Giordano bruno - Giordano Bruno (1973)