Franz Joseph Haydn 31/3/1732 - 31/5/1809

Ήταν Αυστριακός συνθέτης, ταλαντούχος και του έχουν δοθεί τα προσωνύμια "Πατέρας της Συμφωνίας" και "Πατέρας του κουαρτέτου εγχόρδων".

Josef Haydn

Η καριέρα του συνέπεσε με την εξέλιξη του κλασσικού στυλ στη συμφωνία, στη σονάτα, στο κουαρτέτο εγχόρδων καθώς και άλλων οργανικών τύπων, στην διαμόρφωση των οποίων έπαιξε σημαντικότατο ρόλο.

Ο Χάυντν έγραψε Εκκλησιαστική Μουσική, Ορατόρια, Φωνητική Μουσική, Συμφωνίες, Μουσική Δωματίου, Κοντσέρτα, έργα για σόλο πιάνο κλπ. Στις όπερες που έγραψε δεν δόθηκε η ίδια σημασία όπως στα υπόλοιπα έργα του.

Οι Συμφωνίες του φτάνουν τον αριθμό 108 και γράφτηκαν ανάμεσα στα έτη 1759-1795. Πολλές από αυτές έχουν ξεχωριστά προσωνύμια όπως η Αρ. 94 " Η Έκπληξη", η Αρ.96 "Το Θαύμα", η Αρ. 100 "Η Στρατιωτική", η Αρ.104 "Του Λονδίνου", η Αρ. 82 "Η Αρκούδα" κλπ κλπ.

Πολύ από τον χρόνο της ζωής του τον κατανάλωσε στο Παλάτι του Πρίγκηπα Νικόλαου Α΄Εστερχάζυ ο οποίος υπήρξε υποστηρικτής και χορηγός του. 

Η Συμφωνία αρ. 45 "Του Αποχαιρετισμού" γράφηκε όταν ο ίδιος ο Χάυντν και οι μουσικοί του έχαιραν της φιλοξενίας του  Πρίγκηπα στο θερινό ανάκτορό του στην αγροτική Ουγγαρία το 1775. Η παραμονή  όμως όλων είχε παραταθεί παραπάνω από το αναμενόμενο και οι μουσικοί ζητούσαν από τον Χάυντν την αποδέσμευσή τους για να επιστρέψουν στα σπίτια τους και τις οικογένειές τους. Αλλά επειδή δεν ήταν εύκολο να ζητήσει κάτι τέτοιο ευθέως από τον πρίγκηπα χρησιμοποίησε την μουσική του με διπλωματικό τρόπο. Έγραψε την Συμφωνία "Του Αποχαιρετισμού όπου στο φινάλε ένας ένας από τους μουσικούς σηκώνονται, σβήνουν το κεράκι που φέγγει την παρτιτούρα τους και αποχωρούν ώσπου μένει μόνος ο μαέστρος να διευθύνει άδειες καρέκλες. Ο Πρίγκηπας πήρε το κρυφό μήνυμα κι έτσι όλοι ανεχώρησαν την επόμενη μέρα.

Σας παραθέτω το βίντεο όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε το τελευταίο μέρος της Συμφωνίας Αρ. 45 "Του Αποχαιρετισμού" . Εδώ θα δείτε έναν - έναν τους μουσικούς να σηκώνονται και ν' αποχωρούν ώσπου μένει μόνος ο μαέστρος να διευθύνει άδειες καρέκλες.

Η συγκεκριμένη παράσταση έγινε στην 1 Ιανουαρίου 2009 στη Μεγάλη Αίθουσα της Musikverein της Βιέννης με τον Daniel Barenboim να διευθύνει μαγικά την Φιλαρμονική της Βιέννης.

Hadyn Abschiedssymphonie: IV. Finale (Neujahrskonzert Wien 2009 Barenboim)

Youkali: Kurt Weil

Εκεί, σχεδόν προς το τέλος του κόσμου
το περιπλανόμενο καράβι μου
ξεφεύγοντας απ' την θέληση των κυμάτων
μ΄οδήγησε μια μέρα

Ήταν ένα μικρό νησάκι
αλλά η ευγενική νεράιδα που μένει εκεί
μας προσκαλεί
να ρίξουμε μια ματιά

Γιουκάλι
είναι η γη των επιθυμιών μας
Γιουκάλι
είναι η ευτυχία, η ευχαρίστηση
Γιουκάλι
είναι η γη όπου ξεχνούμε όλες τις ανησυχίες μας
είναι στη νύχτα μας, σαν ένα λαμπερό άνοιγμα
το άστρο που ακολουθούμε
είναι Γιουκάλι

Γιουκάλι,
είναι ο σεβασμός όλων των όρκων που έχουμε δώσει
Γιουκάλι
είναι η γη της αμοιβαίας αγάπης
είναι η ελπίδα
που υπάρχει σε κάθε ανθρώπινη καρδιά
η απελευθέρωση
που περιμένουμε για το αύριο
Γιουκάλι
είναι η γη των επιθυμιών μας
Γιουκάλι
είναι ευτυχία, ευχαρίστηση
αλλά είναι ένα όνειρο, μια τρέλλα
Δεν υπάρχει Γιουκάλι

Κι η ζωή μας πάει μακριά
κουραστικά μέρα με τη μέρα
αλλά η φτωχή ανθρώπινη ψυχή
ψάχνοντας την λησμονά παντού
προσπαθώντας ν' αποδράσει απ' τον κόσμο
κατάφερε να λύσει το μυστήριο
μέσα του πέφτουν τα όνειρά μας
σε κάποιο Γιουκάλι

Αλλά είναι ένα όνειρο, μια τρέλλα
Δεν υπάρχει Γιουκάλι

Το Γιουκάλι είναι ένα τραγούδι του Kurt Weil σε ρυθμό Tango-Habanera σχετικό με το πάθος του ανθρώπου ν' αναζητήσει ένα παράδεισο των πιο βαθειών ονείρων κι επιθυμιών του, που όμως καταλήγει σ' αναπόφευκτες απογοητεύσεις.

Είναι ένα απ' τα τραγούδια του μιούζικαλ Marie Galante, όπου η ηρωιίδα, αφού έχει απαχθεί και συρθεί δια της βίας στην πορνεία στην Ν. Αμερική προσπαθεί με χίλια βάσανα να εξοικονομήσει ένα εισιτήριο επιστροφής της στο Παρίσι. Μπλέκεται και σε κάποιες πολιτικές ίντριγκες για κατασκοπεία έναντι αδρής αμοιβής όπου και ανόητα συνεργάζεται. Μετά από πολύ κόπο καταφέρνει και μαζεύει χρήματα για το πολυπόθητο εισιτήριο. Όμως όταν ετοιμάζεται για το ταξείδι, κάποιος αόρατος δράστης την πυροβολεί κι έτσι ποτέ δεν βρήκε τον τόπο των ονείρων της.
Ο Tsamatsui ο άνθρωπος που την πλήρωνε για την κατασκοπεία, έβαλε το πτώμα της σ' ένα φέρετρο και το έστειλε στο Παρίσι.
Ο Jack Deval ήταν ο συγγραφέας της ιστορίας

.

ΝΕΚΡΟΜΑΝΤΕΙΟ ή ΝΕΚΥΟΜΑΝΤΕΙΟ

Το αρχαίο νεκρομαντείο ή "νεκυομαντείο" (αρχ. νέκυς=νεκρός) βρίσκεται στο νομό Πρεβέζης, στη βόρεια όχθη του ποταμού Αχέροντα. Στους αρχαίους χρόνους το ιερό ανήκε στους Θεσπρωτούς, ένα από τα πρώτα ελληνικά φύλα που εγκαταστάθηκαν στην Ήπειρο γύρω στο 2000 π.Χ.
Μυκηναϊκές εγκαταστάσεις του 14ου αι. π.Χ επισημάνθηκαν στην περιοχή, η Έφυρα 500 μ. βόρεια του νεκρομαντείου και η Τορύνη, ανατολικά της Πάργας, στη θέση Κίπερι. Το ιερό αποκαλύφθηκε κάτω από τα ερείπια της μονής του Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου (18ος αι) στην κορυφή ενός βραχώδους λόφου, κατά τις ανασκαφές που διενεργήθηκαν από τον καθηγητή Σωτήριο Δάκαρη τα έτη 1958-1964 και 1976-1977.


Το κυρίως ιερό περιβάλλεται από έναν πολυγωνικό ορθογώνιο περίβολο με είσοδο στη βόρεια πλευρά. Έχει τετράγωνη κάτοψη και χωρίζεται με δύο παράλληλους τοίχους σε μια κεντρική αίθουσα και έξι επί μέρους δωμάτια-αποθήκες.Κάτω από την κεντρική αίθουσα βρίσκεται μια ισομεγέθης υπόγεια αίθουσα, την οροφή της οποίας σχηματίζουν δεκαπέντε πώρινα τόξα. Πρόκειται για τον πλέον ιερό χώρο, το ανάκτορο του Άδη και της Περσεφόνης, όπου εμφανίζονταν τα φάσματα των νεκρών για να επικοινωνήσουν με του χρηστηριαζόμενους..
Βόρεια, νότια και ανατολικά του κυρίως ιερού αναγνωρίζονται μικρότερα δωμάτια και διάδρομοι που χρησίμευαν για την ψυχική και σωματική προετοιμασία των επισκεπτών, δεδομένου ότι η επαφή των ζωντανών με τους νεκρούς δεν ήταν ανώδυνη.
Οι χώροι αυτοί, καθώς και το κυρίως ιερό, χρονολογούνται στα τέλη του 4ου αρχές του 3ου αι. π.Χ. Αργότερα, στα τέλη του 3ου π.Χ., όταν η φήμη του ιερού μεγάλωσε, προστέθηκαν δυτικά του αρχικού συγκροτήματος, γύρω από μια κεντρική αυλή, αποθήκες και χώροι διαμονής για τους ιερείς και τους επισκέπτες.


Πάρα πολλά είναι τα ευρήματα που χρονολογούνται σ' αυτή την εποχή και μαρτυρούν την ευημερία του ιερού. Το σημαντικότερο όμως προέρχεται από την υπόγεια αίθουσα, την ιερή κρύπτη. Πρόκειται για τα υπολείμματα μιας μηχανής, ενός είδους γερανού, που το χρησιμοποιούσαν για την εμφάνιση των ειδώλων των νεκρών στους προσκυνητές. Αυτό ίσως το σκοπό εξυπηρετούσε το μεγάλο πάχος των τοίχων του κεντρικού ιερού (3,30 μ) που επέτρεπε τη δημιουργία μυστικών διαδρόμων πλ. 1,50 ή 2,40 μ. μέσα στους οποίους μετακινούνταν αθέατοι οι ιερείς. Το τέχνασμα αυτό, σε συνδυασμό με τις παρενέργειες της ειδικής δίαιτας (κουκιά και λούπινα) στην οποία υποβάλλονταν οι προσκυνητές, δημιουργούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την επικοινωνία με τις ψυχές των νεκρών. Φεύγοντας, οι επισκέπτες του ιερού ακολουθούσαν διαφορετικό δρόμο κι έπρεπε να τηρήσουν σιγή για όσα είδαν και άκουσαν, για να μη διαπράξουν ασέβεια απέναντι στις θεότητες του Κάτω Κόσμου.


Το νεκρομαντείο πυρπολήθηκε από τους Ρωμαίους το 167 π.Χ. Τον 1ο αι.π .Χ κατοικήθηκε πάλι η δυτική αυλή. Έκτοτε η περιοχή περιήλθε σε παρακμή. Το 18ο αι. χτίστηκε πάνω στα αρχαία ερείπια η μονή του Αγ.Ιωάννη Προδρόμου.


Κείμενα: Ιουλία Κατσαδήμα (ΥΠΟΥΡΓ.ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων)