Μπραμς - Ερωτικά Βαλς έργο 52 και έργο 65

Pinterest.com

Τα Ερωτικά Βαλς του Μπραμς είναι μοιρασμένα σε δύο έργα: το έργο 52 και το έργο 65. 

Brahms: Liebeslieder Walzer op. 52 

Στο έργο 52 έχουμε  μια συλλογή από ερωτικά τραγούδια σε ύφος Ländler* για φωνή και πιάνο τέσσερα χέρια. Οι στίχοι είναι του ποιητή και φιλόσοφου Georg Friedrich Daumer από το έργο του Polydora, που περιλαμβάνει λαϊκά τραγούδια κι ερωτικά ποιήματα. Αν και δεν υπάρχει σαφής αναφορά που να μας υποδεικνύει την προέλευση της έμπνευσης του συνθέτη για αυτά τα Βαλς, όμως υπάρχει υποψία ότι η κινητήρια δύναμη για αυτά υπήρξε η άκαρπη αγάπη του Μπραμς προς την πιανίστα και συνθέτρια Κλάρα Σούμαν. Η μουσική είναι βαθύτατα σοβαρή αλλά ταυτόχρονα ανάλαφρη και παιχνιδιάρικη, συνδυάζοντας φωνητικά και οργανικά είδη σε μια τεχνική και συγκινησιακή φόρτιση. 

*Ländler=λαϊκός χορός σε ρυθμό 3/4 πολύ δημοφιλής στην Αυστρία, Βαυαρία, Ελβετία, Γερμανία, Σλοβενία στο τέλος του 18ου αιώνα

Brahms Liebeslieder Walzer Op. 52

Ένα δείγμα από το όγδοο του άλμπουμ με τον τίτλο:

Όταν με κοιτάζουν τα μάτια σου

Όταν με κοιτάζουν τα μάτια σου

τόσο γλυκά και με αγάπη

διώχνεις μακριά μου όποια ανησυχία

φέρνει έγνοιες στην ζωή μου 

Η αγαπησιάρικη λάμψη αυτής της αγάπης

ας μην χαθεί!

Γιατί κανείς άλλος δεν θα σε αγαπήσει ποτέ

τόσο πιστά όσο εγώ.

(η μετάφραση είναι δική μου από την αγγλική με υπογραφή Emily Ezust)

Brahms: Liebeslieder-Walzer Neue Liebeslieder Op.65

Δέκα πέντε Νέα Ερωτικά Βαλς κυρίως για τέσσερις φωνές και πιανιστικό ντούο. Κάποια απ' αυτά είναι για σόλο φωνή. Τα κείμενα είναι προσαρμογή λαϊκών τραγουδιών ποικίλων περιοχών της Ευρώπης απ' τον Daumer. Tο τελευταίο είναι ποίηση του Γκαίτε. Έγραψε αυτά τα Νέα Ερωτικά Βαλς ο συνθέτης, όταν η πρώτη του συλλογή του έργου 52 σημείωσε μεγάλη επιτυχία.

Johannes Brahms - "Neue Liebeslieder-Walzer", Op. 65 

Ένα δείγμα κι εδώ από την συλλογή του έργου 65, το έβδομο με τον τίτλο:

Από τα βουνά έρχεται κατά κύματα

Από τα βουνά έρχεται κατά κύματα

καταρρακτώδης βροχή

και με πόση λαχτάρα θα σου έδινα

χιλιάδες φιλιά.

(η μετάφραση είναι δική μου από την αγγλική με υπογραφή Emily Ezust)

Βαλς

 Ένας απ' τους πιο γοητευτικούς χορούς, το βαλς, έχει τις ρίζες του αρκετά χρόνια πίσω. Ο Γάλλος φιλόσοφος Μισέλ ντε Μονταίν έγραψε για έναν χορό που είδε το 1580 στο Άουγκσμπουργ της Γερμανίας, όπου τα ζευγάρια άγγιζαν τα πρόσωπά τους.

Όσο κι αν ήταν σοκαριστικός στην αρχή, σταδιακά το βαλς έγινε ένας πολύ δημοφιλής χορός στα Βιεννέζικα σαλόνια και αργότερα διαδόθηκε σε πάρα πολλά κράτη. 

Blue Danube - Viennese Waltz

Δημιουργήθηκαν με τον χρόνο και διάφορα είδη βαλς, όπως το αργό (slow), το διστακτικό (hesitation), το Μεξικάνικο, το Αμερικάνικο και άλλα που διαφέρουν στον τρόπο, στις φιγούρες και στην ταχύτητα του κάθε χορού.

Slow Waltz

Hesitation Waltz

 

Ένα όμορφο αργό βαλς έγραψε ο Ρώσος διπλωμάτης, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και συνθέτης Alexander Griboyedov (1795-1829), που ακούμε σε ζωντανή ηχογράφηση του 2018 στην Μαδρίτη απ' τον σπουδαίο Ρώσο πιανίστα Sokolov.

Griboedov. Waltz in E-moll. Grigory Sokolov.

Kαι το "Διπλωματικό" βαλς  σε μεταγραφή από το Τerem Quartet

Diplomat Waltz

Το Βαλς 

Ο παγωμένος Δούναβης της καρδιάς μου

σταμάτησε ξαφνικά να κυλά

Τα νερά του δεν πήγαιναν πουθενά

κι ό,τι αγάπησα και μ’ αγάπησε νόμισα

πως χάθηκε στα σκοτεινά και παντοτινά

Ώσπου ξανάρθες

και μου ‘δωσες το χέρι

"έλα", προστάζεις

"η αγάπη είναι φωτιά"

Τη ζωή μού θύμισες

και να ‘ταν μόνο ετούτο

μ’ έσυρες κι αρχίσαμε

τους κύκλους του χορού

και το βαλς σα βάλσαμο

το νοιώθω μες στο αίμα

σα κραυγή του θάνατου

σα γέλιο ενός μωρού

Κι έτσι, αγαπημένη μου, θα μείνω ζωντανός

ως το τέλος Δεκέμβρη του ’99, μεσάνυχτα ακριβώς

να κρατήσω τον όρκο που έχω δεθεί

το βαλς που σου υποσχέθηκα

και να υπάρχει μόνο αυτή

αυτή η στιγμή, η ιερή στιγμή

που νιώθω σαν φλόγα

καθώς σε στροβιλίζω

ρόδο που καίει

φωτίζει όλη τη γη

Τη ζωή μού θύμισες

και να ‘ταν μόνο ετούτο

μ’ έσυρες κι αρχίσαμε

τους κύκλους του χορού

και το βαλς σα βάλσαμο

το νιώθω μες στο αίμα

σαν κραυγή του θάνατου

σαν γέλιο ενός μωρού

Μανώλης Ρασούλης