Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Έλγκαρ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Έλγκαρ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025

Γουέρντσγουερθ, Πρελούδιο

 William Wordsworth. Πρελούδιο 


Ο William Wordsworth (7/4/1770 – 23/4/1850) ήταν ένας από τους κορυφαίους Άγγλους ποιητές του Ρομαντισμού, γνωστός για την αγάπη του προς τη φύση και την εξερεύνηση της ανθρώπινης συνείδησης μέσω της ποίησης. Ο Wordsworth πίστευε ότι η φύση είναι πηγή σοφίας και πνευματικής αναγέννησης. Η ποίησή του δεν εξυμνεί μόνο το φυσικό τοπίο αλλά και την εσωτερική εργασία του νου, όπως φαίνεται στο «Πρελούδιο». Ήταν βαθιά επηρεασμένος από την εμπειρία του στο Lake District, όπου μεγάλωσε.



To πορτραίτο του ποιητή είναι από τον ζωγράφο Benjamin Robert Haydon και βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτραίτων.

Το έργο "Πρελούδιο" είναι το σπουδαιότερο έργο του ποιητή, ημιαυτοβιογραφικό, το οποίο αναθεώρησε αρκετές φορές στην ζωή του και τον τίτλο του τον έδωσε η σύζυγός του Μαίρη όταν δημοσιεύτηκε το 1850, τρεις μήνες μετά τον θάνατό του.

Απόσπασμα απ' το "Πρελούδιο" Βιβλίο Ι του Γουίλιαμ Γουέρντσγουερθ (William Wordsworth) που γεννήθηκε στις 7 Απριλίου 1770 και θεωρείται μαζί με τον Κόλεριτζ ως ιδρυτής της Ρομαντικής Ποίησης στην Αγγλία.

[...]

Το μυαλό του Ανθρώπου είναι πλασμένο όπως η αναπνοή
κι η αρμονία της μουσικής. Υπάρχει μια σκοτεινή,
αόρατη τέχνη που συμφιλιώνει
τα ασύμφωνα στοιχεία, και τα κινεί
σε μια ενιαία κοινωνία. Ω εμένα! που όλα
οι τρόμοι, όλες οι πρώιμες δυστυχίες,
οι λύπες, οι ταραχές, οι εξαντλήσεις, που όλες
οι σκέψεις και τα αισθήματα που χύθηκαν
μέσα στο νου μου, να έχουν συνθέσει
την ήρεμη ύπαρξη που είναι δική μου όταν
είμαι άξιος του εαυτού μου! Δόξα ως το τέλος!

[...]

(Η  ελεύθερη μετάφραση είναι δική μου)


Το αγγλικό κείμενο

[...]

The mind of Man is fram'd even like the breath
And harmony of music. There is a dark
Invisible workmanship that reconciles
Discordant elements, and makes them move
In one society. Ah me! that all
The terrors, all the early miseries
Regrets, vexations, lassitudes, that all
The thoughts and feelings which have been infus'd
Into my mind, should ever have made up
The calm existence that is mine when I
Am worthy of myself! Praise to the end!

[...]


Αυτό το απόσπασμα είναι βαθιά υπαρξιακό και φιλοσοφικό. Ο Wordsworth εξετάζει πώς η ανθρώπινη συνείδηση, παρά τις αντιφάσεις και τις οδύνες της, μπορεί να φτάσει σε μια κατάσταση εσωτερικής γαλήνης και αρμονίας.

Η σύγκριση με την αναπνοή και τη μουσική υποδηλώνει ότι ο νους δεν είναι μηχανιστικός αλλά οργανικός, ρυθμικός, και βαθιά συνδεδεμένος με το αισθητικό και το πνευματικό.

Η «σκοτεινή, αόρατη τέχνη» είναι μια μεταφορά για την εσωτερική διεργασία που μετατρέπει το χάος της εμπειρίας σε ενότητα και νόημα.

Η φράση «όταν είμαι άξιος του εαυτού μου» δείχνει ότι η γαλήνη δεν είναι δεδομένη· είναι αποτέλεσμα εσωτερικής εργασίας και αυτογνωσίας.

Το «Praise to the end!» είναι μια έκρηξη ευγνωμοσύνης για αυτή τη δυνατότητα συμφιλίωσης και πνευματικής ολοκλήρωσης.

Το «Πρελούδιο» ως πνευματική αυτοβιογραφία

Ολόκληρο το ποίημα είναι μια εξερεύνηση της εσωτερικής ανάπτυξης του ποιητή, από την παιδική ηλικία έως την ωριμότητα. Δεν είναι απλώς μια αφήγηση γεγονότων, αλλά μια χαρτογράφηση της εξέλιξης της συνείδησης, της φαντασίας και της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, την κοινωνία και τον εαυτό του.
Το απόσπασμα  ανήκει σε μια στιγμή αυτοαναστοχασμού, όπου ο Wordsworth αναγνωρίζει ότι η πνευματική του γαλήνη δεν είναι αποτέλεσμα εξωτερικών συνθηκών, αλλά μια εσωτερική συμφιλίωση των αντιφατικών εμπειριών του.

Richard Wilson. πίνακας εμπνευσμένος από το ποίημα

  Επιλέγω το Nimrod του συμπατριώτη του Elgar από την σύνθεση Enigma variations να συνοδεύσει αυτό το εξαιρετικό απόσπασμα του "Πρελούδιου". Το απόσπασμα του Wordsworth μιλά για την εσωτερική συμφιλίωση, την αόρατη εργασία του νου, και την ήρεμη ύπαρξη που επιτυγχάνεται όταν ο άνθρωπος είναι «άξιος του εαυτού του». Το Nimrod αποδίδει αυτή την πνευματική ανάταση με μουσική που ανεβαίνει αργά, με ευγένεια και μεγαλείο, σαν να αναπνέει ο νους.

                            

                                          Edward Elgar - Enigma Variations, Op.36: IX. (Nimrod)


Κυριακή 5 Ιουλίου 2020

Έντουαρντ Έλγκαρ, Θαλασσογραφίες


Ο Βρετανός συνθέτης Sir Edward Elgar έγραψε έναν κύκλο 5 τραγουδιών με τον τίτλο "Θαλασσογραφίες" (Sea Pictures) έργο 37. Τα τραγούδια είναι γραμμένα για κοντράλτο και ορχήστρα αν και υπάρχει μεταγραφή για φωνή και πιάνο. Οι συνθέσεις αυτές είναι εμπνευσμένες από 5 αντίστοιχα ποιήματα διαφόρων ποιητών.

Τα τραγούδια αυτά έχουν ποικίλο χαρακτήρα απ' το ήρεμο θαλασσινό "Νανούρισμα" του Ρόντεν Νόελ μέχρι το άγρια θριαμβευτικό "Ένα Σάββατο Πρωί στην Θάλασσα" του Μπράουνιγκ με το μεγαλόπρεπο διαμαντάκι "Όπου κείτονται τα Κοράλλια" του Ρίτσαρντ Γκάρνετ.

Ακολουθούν τα ποιήματα σε ελεύθερη ελληνική μετάφραση δική μου με αντίστοιχους με το θέμα πίνακες ζωγραφικής και βίντεο με το τραγούδι.

1. Νανούρισμα της Θάλασσας, ποίηση Ρόντεν Νόελ

Τα θαλασσοπούλια κοιμούνται
Ο κόσμος ξεχνάει να θρηνεί
Αϊβαζόφσκυ, Φεγγαρόφωτο 
Η θάλασσα μουρμουρίζει το απαλό της νανούρισμα
Στην σκιασμένη άμμο
Αυτής της νεραϊδένιας γης:
"Εγώ, η γλυκιά Μανούλα
Σώπα συ, ω παιδάκι μου
Ξέχνα τις άγριες φωνές.
Νησιά με νεραϊδένιο φως.
Ονειρέψου, τα βράχια και τις σπηλιές,
Που τα γητεύουν οι ψίθυροι των κυμάτων,
Πέπλο πέφτει στα λαμπερά μάρμαρα
Αφρός αστράφτει στο απαλό λευκό
Πάνω στην άμμο γεμάτη όστρακα
Αυτής της νεραϊδένιας γης.
Ο ήχος της θάλασσας, σαν βιολιά
N' αποκοιμηθούν οι στόχοι και οι νίκες
Μουρμουρίζω το απαλό μου νανούρισμα
Αφήνω τα δεινά και τους θρήνους και τα λάθη
Η σκιερή δύναμη του Ωκεανού
Αναπνέει καληνύχτα,

Καληνύχτα"
                                Elgar: Sea Slumber



2. Στο Απάγκιο (Κάπρι), ποίηση Καρολίν Άλις Έλγκαρ (σύζυγος του συνθέτη)


Σφιχτά άσε με να κρατώ το χέρι σου
Οι θύελλες σαρώνουν στεριά και θάλασσα
Μόνη η αγάπη αντιστέκεται

Έλα σιμά μου, τα κύματα δέρνουν δυνατά
Βιαστικά, σαν τον αφρό σύννεφα μας ριπαίνουν
Μόνη η αγάπη θα κρατήσει

Φίλα τα χείλη μου και πες μου απαλά
Η χαρά μπορεί να σαρωθεί απ' την 
θάλασσα, ίσως διαλυθεί σήμερα
Μόνη η αγάπη θα μείνει.


Βλαντιμίρ Κους, Απάγκιο 



                                   



                                                  



                                                    



                                             Elgar: In Haven (Capri)
     








3.Σάββατο Πρωί στην Θάλασσα, ποίηση Ελίζαμπεθ Μπάρετ Μπράουνινγκ

Το πλοίο γλιστρούσε με σκυθρωπό πρόσωπο
Να συναντήσει τα σκοτάδια του βάθους
Το σκυθρωπό πλοίο προχωρούσε
Γονάτισα εξαντλημένη στον τόπο
Μια και δάκρυα του χωρισμού και της νύστας
Βάραιναν κάτω τα ματόκλαδά μου.

Η καινούργια θέα, η καινούργια θεσπέσια θέα!
Τα νερά γύρω μου, αγριεμένα,
Οι ουρανοί, απαθείς πάνω μου
ήρεμοι σ' ένα αφέγγαρο, ανήλιαγο φως,
Τόσο εγκωμιασμένοι ακόμη κι απ' την πρόθεση
Να συγκρατήσουν την δόξα της ημέρας!

Αγαπήστε με, αγαπημένοι φίλοι, αυτή την μέρα του Σαββάτου.
Η θάλασσα τραγουδάει γύρω μου καθώς εσείς κυλάτε
Αλάργα απ' τον ύμνο, αμετάβλητοι,
Και γονατίζετε, εκεί που κάποτε γονάτισα να προσευχηθώ,
Κι ευλογείστε με βαθιά μεσ' στην ψυχή σας
Επειδή η φωνή σας έχει χάσει την δύναμή της.

Αν και αυτό το Σάββατο με πλησιάζει
Χωρίς τον στολισμένο με τ' άμφια ιερέα,
Και τις ψαλμωδίες του εκκλησιάσματος,
Το Πνεύμα του Θεού θα παρηγορήσει. Αυτός,
Που προστατεύει απαλά τα ζοφερά νερά,
Δημιουργός στην δημιουργία.

Θα με βοηθήσει να κυττάξω ψηλότερα,
Θα με βοηθήσει να κυττάξω ψηλότερα,
Εκεί που είναι οι άγιοι, με την άρπα και το τραγούδι.
Ένα ατέλειωτο, ατέλειωτο πρωινό του Σαββάτου
Ένα ατέλειωτο, ατέλειωτο πρωινό του Σαββάτου,
Και σ' αυτή τη θάλασσα ανακατεμμένη με την φωτιά
Σ' αυτή τη θάλασσα ανακατεμμένη με την φωτιά
Συχνά χαμηλώνουν τα βλέφαρα που κύτταζαν για πολύ καιρό ψηλά,
Προς την λαμπρότητα του Θείου Προσώπου
Την λαμπρότητα του Θείου Προσώπου.



                           Γουίλιαμ Τέρνερ, Αγριεμένη Θάλασσα



 

                                       Elgar: Sabbath morning at sea
                              




4. Όπου πλαγιάζουν τα κοράλλια, ποίηση Ρίτσαρντ Γκάρνετ

 Τα βάθη έχουν απαλή μουσική και σιγανή
Όταν οι άνεμοι ξυπνούν την αιθέρια διάθεση,
Παρασύρομαι, παρασύρομαι να πάω
Και να δω τον τόπο όπου πλαγιάζουν τα κοράλλια.

Πλάι στο βουνό και στο λιβάδι, στην χλόη και στο ρυάκι
Όταν η νύχτα είναι βαθιά και το φεγγάρι ψηλά,
Αυτή η μουσική και πάλι με βρίσκει
Και μου λέει πού πλαγιάζουν τα κοράλλια   


Ναι, κλείνω σφιχτά τα βλέφαρά μου, είναι καλά,
Αλλά μακριά πετούν οι ξαφνικές φαντασιώσεις μου
Σε κινούμενους κόσμους κυμάτων και κοχυλιών
Και σ' όλον τον τόπο που πλαγιάζουν τα κοράλλια.

Τα χείλη σου είναι σαν τη λάμψη του δειλινού,
Το χαμόγελό σου σαν τον πρωινό ουρανό,
Κι όμως φύγε, φύγε, άσε με να φύγω
Και να δω τον τόπο που πλαγιάζουν τα κοράλλια

                    
                                     Πασκάλ Ετιέν Ρόυ, Το Κόκκινο Κοράλλι





                                      Elgar: Where corals lie 





5. Ο Κολυμβητής * ποίηση Άνταμ Λίντσεϊ Γκόρντον

Με κοντά, έντονα, βίαια και ζωηρά φώτα,
Προς τα νότια όσο μπορεί να περιπλανηθεί το βλέμμα
Μόνο ο στροβιλισμός των κυμάτων αγριεμένος
Οι θάλασσες που σκαρφαλώνουν και τα κύματα που χτενίζουν.
Μόνο τα βράχια κι ο γκρεμός προς τα βόρεια
Οι βράχοι υποχωρούν και οι ύφαλοι εκτοξεύονται μπροστά
Σκελετωμένα ναυάγια στην θάλασσα κι άλλα πεταμένα στην στεριά
Στα ρηχά απλωμένα με φλεγόμενο αφρό.

Μια ζοφερή, γκρίζα ακτή και μια φρικτή ακρογιαλιά,
Και παραλίες σπάνια να έχουν πατημασιές ανθρώπων-
Εκεί που κείτονται τα δαρμένα ύφαλα και τα σπασμένα κατάρτια,
Έχουν γίνει ένα σώμα εδώ και δεκαετίες.
Αγάπη! Αγάπη όταν περιπλανιόμαστε εδώ μαζί,
Χέρι - χέρι, χέρι - χέρι σε λαμπερό καιρό,
Απ' τα ύψη και τις κοιλότητες της φτέρης και του ρεικιού
Ο Θεός σίγουρα μας αγάπησε  λιγάκι τότε.

Οι ουρανοί ήταν πιο ηλιόλουστοι κι οι ακτές πιο σίγουρες --
Η γαλάζια θάλασσα έσκαγε πάνω στην λαμπερή άμμο
Μουρμούρα και φλυαρία, και κυματισμός και ψίθυρος,
Λάμψη από ασήμι και γοητεία από χρυσό -
Λάμψη από ασήμι και γοητεία από χρυσό.

Κύττα! ζώνη με καταιγίδα και με κεραυνού φτερά,
Και ντυμένη μ' αστραπές και χτυπημένη με χιονόνερο
Οι δυνατοί άνεμοι αυλακώνοντας τα γρήγορα κύματα χωρίζουν
Τα κύματα που πηδάνε με αφρισμένα πόδια.
Μια λάμψη σαν ματωμένη λεπίδα σπαθιού κολυμπάει
Στον ορίζοντα, βάφοντας τον πράσινο κόλπο πορφυρό,
Ένα θανάσιμο χτύπημα που αντιμετωπίζει λυσσαλέα ένας αδύναμος ήλιος
Που δέρνει μέσα απ' την θυελλώδη αέρινη ορμή του.

Ω! γενναία λευκά άτια! μαζεύεστε και καλπάζετε,
Το ξωτικό της καταιγίδας χαλαρώνει τα ανεμοδαρμένα ηνία.
Ω! γενναία λευκά άτια! μαζεύεστε και καλπάζετε,
Το ξωτικό της καταιγίδας χαλαρώνει τα ανεμοδαρμένα ηνία.
Τώρα το πιο δυναμικό πλοίο ήταν το πιο εύθραυστο σκαρί
Στις κοίλες πλάτες σας, στις ψηλές τοξωτές χαίτες σας.
Θα ίππευα όπως ποτέ κανείς δεν έχει ιππεύσει
Κρυμμένος στα ήρεμα, στροβιλιζόμενα κύματά σας
Θα ίππευα όπως ποτέ κανείς δεν έχει ιππεύσει
Σε κόλπους που σκιαγραφούνται από απαγορευμένα στενά
Όπου δεν κουράζεται το φως και δεν μειώνεται η αγάπη
Η αγάπη, όπου η αγάπη, η αγάπη δεν κουράζεται.

* Η μετάφραση περιέχει μόνο τις στροφές του ποιήματος που χρησιμοποίησε ο Έλγκαρ.


                   Πάτρικ φον Καλκρόιθ, Ατμοσφαιρική θαλασσογραφία


                                             Elgar: The Swimmer 


Οι Θαλασσογραφίες όλες μαζί σ' ένα βίντεο για όποιον θέλει να ακούσει ολόκληρο τον κύκλο. Στα σχόλια του βίντεο υπάρχει ο χρόνος έναρξης του κάθε τραγουδιού.



Elgar: Sea Pictures, op. 37