Το Τραγούδι του Άνθους

 Ο Γάλλος συνθέτης Ζωρζ Μπιζέ (1838-1875) έγραψε το τραγούδι "La Fleur Que Tu M’avais Jetée" (=Το λουλούδι που μου πέταξες) για την διάσημη όπερά του "Κάρμεν", που είναι γνωστό και σαν "Το Τραγούδι του Άνθους". Τα λόγια είναι στα Γαλλικά αλλά πιο κάτω  μεταφράζω στα Ελληνικά από μια Αγγλική μετάφραση.

Το τραγούδι αυτό το τραγουδάει ο Δον Χοσέ στην δεύτερη πράξη της όπερας όταν είναι έτοιμος να γυρίσει στο στρατόπεδο. Με το τραγούδι αυτό λέει στην Κάρμεν ότι το λουλούδι που του έδωσε (στην πρώτη πράξη) τον βοήθησε να μείνει δυνατός όσο καιρό ήταν στην φυλακή. 

Για πολλούς αυτή η άρια είναι μια απ' τις κορυφαίες άριες της όπερας. Ο ποιητικό λυρισμός της στους λίγους στίχους της σημαδεύονται απ' το μοναδικό ταλέντο του Μπιζέ.

Ακούμε το τραγούδι αυτό από τον αξεπέραστο Λουτσιάνο Παβαρότι

Carmen , Bizet  FLOWER SONG

Το λουλούδι που μου πέταξες,

Το κράτησα στην Φυλακή.

Μαραμένο και στεγνό, το λουλούδι

Κρατούσε ακόμη την γλυκιά μυρωδιά του.

Και για ώρες

Στα μάτια μου, με τα βλέφαρα κλειστά

Μέθυσα απ' το άρωμά του.

Και την νύχτα σε ονειρεύτηκα

Άρχισα να σε καταριέμαι,

και να σε μισώ, κι έλεγα στον εαυτό μου:

Γιατί η μοίρα

να σε φέρει στον δρόμο μου;

Τότε κατηγόρησα τον εαυτό μου για βλασφημία,

Κι ένιωσα μέσα μου,

Μόνο ένιωσα μια επιθυμία,

Μια επιθυμία, μια ελπίδα:

Να σε ξαναδώ ω, Κάρμεν,

Εσένα πάλι!

Να έλθεις πάλι για λίγο

να σε κοιτάξω για μια μόνο ματιά

Να σε περιμένω μ' όλη μου την ύπαρξη

Ω, Κάρμεν μου

Ήμουν δικός σου

Κάρμεν, σ' αγαπώ!

                                       ( ο μεταφραστής στην Αγγλική υπογράφει ως Aaron Green)

Και μια πολύ ωραία μεταγραφή μόνο με ορχήστρα

Carmen: La fleur que tu m'avais jetée "Flower Song" (Instrumental)

Ο Μπιζέ πέθανε στις 3 Ιουνίου 1875

Ραχμάνινοφ: Πένθιμο Εμβατήριο έργ. 39 αρ. 7

 Ο τίτλος Études-Tableaux στα ελληνικά ίσως μπορεί να μεταφραστεί ως "Σπουδές Εικόνας", εννοώντας Μουσικές Σπουδές Εικόνας, μια και μιλάμε για ένα σύνολο κομματιών για σόλο πιάνο με αυτό το όνομα του Ρώσου συνθέτη Σεργκέι Ραχμάνινοφ (1873-1943). Έγραψε δύο συλλογές για σόλο πιάνο με αυτόν τον τίτλο  η μια είναι το έργο 33 και η άλλη το έργο 39.  Αν και ο τίτλος παραπέμπει σε "μουσικές ανακλήσεις εξωτερικών οπτικών ερεθισμάτων", ο συνθέτης δεν  απεκάλυψε τι τον ενέπνευσε για κάθε κομμάτι λέγοντας: "Δεν πιστεύω στον καλλιτέχνη που αποκαλύπτει πολλά από τα οράματά του. Ας αφήσουμε τον ακροατή να ζωγραφίσει για τον εαυτό του τι τον εκφράζει". Όμως, οικειοθελώς μοιράστηκε τις πηγές για μερικές από αυτές τις σπουδές με τον Ιταλό συνθέτη Οτορίνο Ρεσπίγκι όταν ο τελευταίος τις ενορχήστρωσε το 1930.

Σε μια σειρά κειμένων στο ιστολόγιό μου θα παρουσιάσω μία προς μία τις πέντε "Σπουδές Εικόνας" του Ραχμάνοφ με την δική μου ιστορία που μου ενέπνευσε το άκουσμά τους. Σήμερα θα ακούσουμε την τέταρτη εικόνα "Πένθιμο Εμβατήριο"  στην αρχική της σύνθεση για πιάνο και στην συνέχεια την μεταγραφή της για ορχήστρα.

                                                    Πένθιμο Εμβατήριο

Βαριά τα βήματα όλων που συνοδεύουν την κάσα με το νεκρό στην τελευταία του κατοικία. στο μουντό εκείνο απόγευμα. Με μαύρα ρούχα και κατεβασμένα τα κεφάλια κρατούν ένα λουλούδι στο χέρι για το τελευταίο αντίο και περπατούν στα στενά δρομάκια του νεκροταφείου. Δεξιά κι αριστερά τάφοι, στολισμένοι με γλάστρες  με τους δικούς τους νεκρούς μέσα χαιρετίζουν τον καινούργιο τους γείτονα. Άνδρες, γυναίκες, νέοι, γέροι μέχρι και παιδιά ο καθένας νεύει στον ερχομό του. Ένας άντρας με βαριά φωνή του λέει, σε περιμέναμε, άργησες. Μια γυναίκα παραπέρα ακούγεται να του λέει μην στενοχωριέσαι όμορφα περνάμε εδώ και πιο κάτω μια ομάδα με νέους, νέες και παιδιά τον καλωσορίζουν πετώντας του μια μπάλα. Αυτός, μέσα στο ξύλινο κουτί του παρατηρεί και κει που ήταν τρομαγμένος για το άγνωστο  ηρεμεί που ο θάνατος δεν είναι και τόσο κακός.

Αυτοί που τον συνοδεύουν, σιγομιλούν και λένε για την ζωή του, τις εμπειρίες που έζησαν δίπλα του ή και μακριά του. Ο φίλος του θυμάται κείνη την εκδρομή στη θάλασσα που πήγαν για ψάρεμα και περίμεναν ήσυχα με τα καλάμια στα χέρια να πιάσουν ψαράκια. Δεν έπιασαν τίποτα αλλά η κουβέντα τους και τα γέλια τους για την αποτυχία είχαν πιο μεγάλη αξία. Λέγανε για τα παλιά και τα καινούργια, έπιναν κι ένα τσίπουρο με χταποδάκι παραπέρα σαν τέλειωνε το ψάρεμα.  Η αδελφή του θυμάται τα παιδικά τους χρόνια που έπαιζαν ανέμελοι στην αλάνα και μετά κάθονταν με τ’ άλλα παιδιά να πούνε παραμύθια μέχρι που νύχτωνε και κουρασμένοι έπεφταν σε γλυκό ύπνο. Τα παιδιά του, μέσα στην θλίψη τους χαίρονταν που ο πατέρας τους θα συναντούσε και πάλι την αγαπημένη του γυναίκα. Σκέψεις, οράματα, εικόνες από το παρελθόν του μακαρίτη μέχρι που έφτασαν στο τελευταίο αντίο, στην κορύφωση του δράματος. Έπεσαν τα χώματα, έπεσαν τα άνθη με μεγαλόπρεπες κινήσεις και η ψυχή του χαρούμενη και λεύτερη  έφυγε απ’ τα γήινα προς τα άστρα και την αιωνιότητα.

Richter plays Rachmaninoff Etude Tableau op.39 no.7 in C minor

Rachmaninov /Respighi – Etude-tableau op. 39 7 (Orchestra) 

Ραχμάνινοφ: Η Κοκκινοσκουφίτσα κι ο Λύκος, έργ. 39 αρ.6

 Ο τίτλος Études-Tableaux στα ελληνικά ίσως μπορεί να μεταφραστεί ως "Σπουδές Εικόνας", εννοώντας Μουσικές Σπουδές Εικόνας, μια και μιλάμε για ένα σύνολο κομματιών για σόλο πιάνο με αυτό το όνομα του Ρώσου συνθέτη Σεργκέι Ραχμάνινοφ (1873-1943). Έγραψε δύο συλλογές για σόλο πιάνο με αυτόν τον τίτλο  η μια είναι το έργο 33 και η άλλη το έργο 39.  Αν και ο τίτλος παραπέμπει σε "μουσικές ανακλήσεις εξωτερικών οπτικών ερεθισμάτων", ο συνθέτης δεν  απεκάλυψε τι τον ενέπνευσε για κάθε κομμάτι λέγοντας: "Δεν πιστεύω στον καλλιτέχνη που αποκαλύπτει πολλά από τα οράματά του. Ας αφήσουμε τον ακροατή να ζωγραφίσει για τον εαυτό του τι τον εκφράζει". Όμως, οικειοθελώς μοιράστηκε τις πηγές για μερικές από αυτές τις σπουδές με τον Ιταλό συνθέτη Οτορίνο Ρεσπίγκι όταν ο τελευταίος τις ενορχήστρωσε το 1930.

Σε μια σειρά κειμένων στο ιστολόγιό μου θα παρουσιάσω μία προς μία τις πέντε "Σπουδές Εικόνας" του Ραχμάνοφ με την δική μου ιστορία που μου ενέπνευσε το άκουσμά τους. Σήμερα θα ακούσουμε την τρίτη εικόνα "Η Κοκκινοσκουφίτσα κι ο Λύκος"  στην αρχική της σύνθεση για πιάνο και στην συνέχεια την μεταγραφή της για ορχήστρα.

                            Μια Σύγχρονη Κοκκινοσκουφίτσα και ο ΛΥΚ.Ο.Σ.

Ακούγονται σιδερένιες μασέλες που κατασπαράσσουν το θύμα τους με μανία. Ο θόρυβος είναι τρομακτικός, εκκωφαντικός. Μετά ακούγονται λεπτότεροι ήχοι σαν κάτι να τρέχει να σωθεί. Αφουγκράζεται για λίγο ακόμη η Λουκία και ο ίδιος απαίσιος θόρυβος ακούγεται πάλι, μοιάζει με μουγκρητό. Κάτι ανεξήγητο συμβαίνει και βγαίνει έξω από το αγροτόσπιτό της που είναι κοντά στο δάσος. Βλέπει τα πουλιά να πετάγονται μακριά τρομαγμένα κι ο σιδερένιος θόρυβος ακούγεται πάλι. Προσπάθησε να εντοπίσει από ποιό σημείο ερχόταν αυτό το φονικό άκουσμα. Πού και πού σταματούσε κι ακούγονταν λεπτές φωνούλες μικρών ζώων και πουλιών. Φόρεσε την κόκκινη κάπα της, μπήκε στο αγροτικό της αυτοκίνητο και πλησίασε στο σημείο που ακουγόταν αυτός ο φοβερός και συνεχής κρότος σαν από μεταλλικές δαγκάνες. Όταν κοντοζύγωσε είδε τρεις μπουλντόζες να έχουν φτάσει στο δάσος και να αρχίζουν να κόβουν τα δέντρα. Αυτό το πανέμορφο δάσος, που αγαπούσε πολύ και ήταν κοντά στο σπίτι της. Αυτός ο παράδεισος που φιλοξενούσε ζώα και πουλιά, καταστρεφόταν. Θυμήθηκε τόσες και τόσες ανεπανάληπτες στιγμές που είχε περπατήσει κάτω από τα ψηλόκορμα δέντρα ή είχε κοιμηθεί στον ίσκιο τους για να ξεκουραστεί. Σταμάτησε, κατέβηκε απ’ το αγροτικό της αμάξι, πήρε την τσουγκράνα που είχε στην καρότσα και με τόλμη προχώρησε να σταματήσει την καταστροφή. Οι οδηγοί των οχημάτων μόλις την είδαν διέκοψαν την πορεία τους.

-Τι κάνετε εδώ; τους είπε, καταστρέφετε αυτό το υπέροχο δάσος;

-Κάνε άκρη, κοπέλα μου. Θέλεις να σκοτωθείς; Έχουμε εντολή από τον ιδιοκτήτη.

-Το δάσος ανήκει σε όλους.

-Όχι αυτή η πλευρά. Ανήκει στην εταιρεία ΛΥΚ.Ο.Σ. και θέλει να φτιάξει ξενοδοχείο.

-Λύκος; Τι λύκος; 

-Είναι αρχικά κοπέλα μου, Λύκου Οικοδομικός Συνεταιρισμός. Κατάλαβες; Κάνε άκρη τώρα γιατί μας χασομεράς.

Κατάλαβε η Λουκία ότι δεν υπήρχε σωτηρία για το δάσος κι ώσπου να κινήσει να φύγει με το αγροτικό της ο ΛΥΚ.Ο.Σ. είχε κάνει μια χαψιά μερικά δέντρα ακόμη. 

Alexander Malofeev plays Rachmaninoff Etude Op.39 No.6 "Little Red Riding Hood"

Rachmaninov / Respighi – Etude-tableau op. 39 6 (Orchestra)