Χειμωνιάτικο Παραμύθι Σαίξπηρ - Λάρσον

 “Το Χειμωνιάτικο Παραμύθι”,γραμμένο σε μορφή θεατρικού έργου από τον σπουδαίο  Ουίλιαμ Σαίξπηρ , παρουσιάστηκε στο θέατρο, το 1611.

Η πρώτη σελίδα του Χειμωνιάτικου Παραμυθιού (1632)

Η ιστορία έχει επίκεντρο το πάθος, την ζήλια αλλά και την ολοκληρωτική εξουσία του ηγεμόνα πάνω στους υπηκόους του αλλά και στην ίδια την σύζυγό του.

Η ιστορία διαδραματίζεται στην Σικελία και στην Βοημία αλλά αναφέρονται και οι Δελφοί. Με λίγα λόγια "Το Χειμωνιάτικο Παραμύθι" λέει τα παρακάτω:

Ο βασιλιάς της Σικελίας Λεόντιος έχει έναν αδελφικό φίλο τον Πολύξενο, βασιλιά της Βοημίας που τον φιλοξενεί για πολλούς μήνες. Ο Πολύξενος αποφασίζει να επιστρέψει στο βασίλειό του για να τακτοποιήσει τις υποθέσεις του, όμως ο Λεόντιος προσπαθεί να τον πείσει να μείνει περισσότερο, αλλά εις μάτην. Αναλαμβάνει, κατόπιν εντολής του συζύγου της, η βασίλισσα Ερμιόνη να τον μεταπείσει και ω του θαύματος ο Πολύξενος αλλάζει γνώμη και μένει.

Αυτή, όμως η μεταστροφή μπολιάζει με ζήλια και φθόνο την καρδιά του Λεόντιου γιατί υποψιάζεται ότια κάτι συμβαίνει μεταξύ της Ερμιόνης και του Πολύξενου και αναθέτει στον Κάμιλλο, έμπιστό του, να σκοτώσει τον Πολύξενο. Ο Κάμιλλος, όμως, νομίζει πως ο βασιλιάς είναι άδικος, ομολογεί τα πάντα στον Πολύξενο και φεύγουν μαζί για την Βοημία.

Όταν μαθαίνει τα νέα ο Λεόντιος θυμώνει περισσότερο και φυλακίζει την Ερμιόνη. Στέλνει απεσταλμένους στο Μαντείο των Δελφών (που είναι νησί στο παραμύθι) για να του πει τι θα κάνει. Η φυλακισμένη Ερμιόνη είναι έγκυος και γεννάει ένα κοριτσάκι, αλλά ο Λεόντιος δεν το αναγνωρίζει ως νόμιμο και διατάζει να το εγκαταλείψουν στα βουνά να πεθάνει. Στο μεταξύ η Ερμιόνη δικάζεται κι έρχεται κι ο χρησμός απ' τους Δελφούς που την αθωώνει αλλά και προσθέτει πως αν δεν βρεθεί το βρέφος ο βασιλιάς δεν θα αποκτήσει απογόνους. Στα νέα ότι το κορίτσι εγκαταλείφθηκε να πεθάνει, η Ερμιόνη πεθαίνει καθώς κι ο μικρός Μαμίλλιος, πρωτότοκος γιος του βασιλικού ζεύγους και διάδοχος.

 Περνούν δεκαέξι χρόνια και το βρέφος που είχε εγκαταλειφθεί, σώθηκε και μεγάλωσε στην οικογένεια ενός βοσκού. Η Περντίτα είναι μια πολύ όμορφη κοπέλα που την έχει ερωτευθεί ο Φλοριζέλ, γιός του Πολύξενου. Αποφασίζει ο Φλοριζέλ να την παντρευτεί, αλλά ο πατέρας του στέκεται εμπόδια λέγοντας ότι δεν κατάγεται από αριστοκρατική γενιά. Όμως, ο βοσκός είχε φυλάξει κάποια εμβλήματα που υπήρχαν στο φασκιωμένο κι εγκαταλειμένο βρέφος, που αποδεικνύουν την βασιλική γενιά της και μάλιστα ότι ήταν κόρη του βασιλιά Λεόντιου. Ο Φλοριζέλ, μετά από συμβουλή του Κάμιλλου, παίρνει την Περντίτα και πάνε στην Σικελία.

Εκεί, βγαίνει αληθινός ο χρησμός του Μαντείου των Δελφών όπου βρέθηκε η κόρη του βασιλιά κι έτσι ο θρόνος θα έχει διάδοχο. Αλλά υπάρχει κι άλλη έκπληξη: μια πιστή υπηρέτρια της Ερμιόνης, η Παυλίνα, ζητάει να παρουσιάσει το άγαλμα της βασίλισσας που έφτιαχνε τόσα χρόνια σ' ένα σπιτάκι του κήπου. Αποκαλύπτοντας το άγαλμα, ζωντανεύει η βασίλισσα που ήταν κρυμμένη δεκαέξι χρόνια στο σπίτι της Παυλίνας ελπίζοντας να έλθει η στιγμή που ο χρησμός θα επαληθευτεί και θα ξαναδεί την αγαπημένη κόρη της. Κι έτσι το παραμύθι έχει αίσιο τέλος!

Η Ερμιόνη ζωντανεύει (πίνακας του 19ου αιώνα)

Γιατί λέγεται "Το Χειμωνιάτικο Παραμύθι" κανείς δεν ξέρει, αλλά στα παραμύθια όλα επιτρέπονται.

Πάνω σ' αυτή την ιστορία ο Σουηδός συνθέτης Λαρς-Έρικ Λάρσον (1908-1986) έγραψε μια σκηνική μουσική το 1937.

Έχει τέσσερις κινήσεις:

I. Siciliana: Andantino
Η πρώτη κίνηση, είναι τόσο λυρική και το κόρνο που ακούγεται προσθέτει ένα πλούσιο και ζεστό ηχόχρωμα στον συνολικό ήχο. 

II. Intermezzo: Allegro leggiero
Η δεύτερη κίνηση, είναι λίγο πιο γοργή, εξακολουθώντας τον απαλό, ήρεμο τόνο αν και σε κάποια σημεία ακούγονται γρήγορα περάσματα εγχόρδων. Η μελωδία είναι χαρούμενη και ο ρυθμός ανάλαφρος.

III. Pastoral: Allegretto pastorale
Εδώ, στην τρίτη κίνηση έχουμε και πάλι το ύφος της εναρκτήριας μελωδίας.

IV. Epilogue: Andante
Στον επίλογο, που έχει την μεγαλύτερη διάρκεια, τα έγχορδα και η άρπα συνθέτουν μια υπέροχη εικόνα, όπου τα ξύλινα πνευστά συμβάλουν στην δημιουργία πολύ ωραίων μελωδιών.

Lars-Erik Larsson : A Winter's Tale 

ΠΗΓΕΣ:
Wikipedia
BBC
Allmusic
vivlio

Χάυδν - Τα κουαρτέτα του Ήλιου

 

Τα επονομαζόμενα κουαρτέτα του "Ήλιου" του Γιόζεφ Χάυδν,(1732 -1809) λέγεται ότι αντιπροσωπεύουν την πρωτοφανή άνθιση της συνθετικής του παραγωγής σ' αυτό το είδος, (κουαρτέτα εγχόρδων), θέτοντας ένα υψηλού επιπέδου ορόσημο για τον οποιοδήποτε μελλοντικό συνθέτη. Τα έξι αυτά κουαρτέτα δεν είναι απλά ένα μνημείο συνθετικής δεινότητας ή κομψότητας, αλλά είναι και η ευελιξία τους, η ποικιλία και η μη προβλέψιμη ανάπτυξή τους που τα κάνει τόσο συναρπαστικά. Κάθε μέτρο είναι μεστό μιας αίσθησης μουσικής περιπέτειας, μια χειροπιαστή αίσθηση ότι ο Χάυδν κτίζει γέφυρες ανάμεσα σε ύφος και ιδέες ώστε να δημιουργεί συνθετικό όραμα ενός έργου για τέσσερα έγχορδα και να προχωρεί πέρα απ' οποιαδήποτε ιστορική μουσική πηγή που του ήταν γνώριμη αλλά και να φτάνει στα πέρατα της δικής του μουσικής φαντασίας. 

Ο Ήλιος στην έκδοση Χούμελ των κουαρτέτων

Ο Χάυδν από νωρίς καλλιέργησε το είδος του κουαρτέτου εγχόρδων. Οι πρώτες του συνθέσεις γι' αυτό τον συνδυασμο οργάνων (δύο βιολιά, βιόλα και τσέλο) ήταν κάπως πιο ελαφρές συνθέσεις, κάτι σαν σερενάτες ή ντιβερτιμέντα που συνόδευαν τα γεγονότα της ζωής στις πριγκιπικές αυλές όπου εργαζόταν. Το σύνολο των έξι κουαρτέτων έργο 20, βρίσκει τον συνθέτη να μελετάει βαθύτερα, εντατικοποιώντας την συγκινησιακή έκφραση της μουσικής και προσθέτοντας πολυπλοκότητα που δεν ανιχνεύεται σε προηγούμενα κουαρτέτα του.Ο ίδιος ο Μπετόβεν αντέγραψε ένα απ' αυτά τα κουαρτέτα του έργου 20 όταν ήταν μαθητής του Χάυδν στην Βιέννη. Αυτή είναι η στιγμή - ορόσημο, όπου το κουαρτέτο εγχόρδων εγκαταλείπει τα ίχνη των ελαφρών ριζών του πίσω του και ανοίγει τα φτερά του για ένα καινούργιο είδος σοβαρής οργανικής μουσικής στο επίπεδο της κλασικής συμφωνίας. Όπως ο σπουδαίος μουσικολόγος Ντόναλτν Τόβι είπε, "Με το έργο 20 η ιστορική ανάπτυξη των κουαρτέτων του Χάυδν φτάνει σ' ένα στόχο. Και η περαιτέρω εξέλιξη δεν είναι εξέλιξη με κάποια ιστορική έννοια, αλλά απλά η διαφορά μεταξύ ενός έργου τέχνης και του επόμενου".

Έτσι ο Χάυδν βαφτίστηκε πατέρας του κουαρτέτου.

Ο Χάυδν παίζοντας σε κουαρτέτο

Τα χειρόγραφα κείμενα των έξι κουαρτέτων χρονολογούνται απ' το 1772. Δημοσιεύθηκαν σαν "Opus XX" στο Παρίσι από τον Χούμελ το 1774 και στο Άμστερνταμ πάλι απ' τον Χούμελ πέντε χρόνια αργότερα με την εικόνα του Ήλιου στο εξώφυλλο, που έτσι δικαιολογεί και το προσωνύμιο όλης της σειράς σαν "Κουαρτέτα του Ήλιου". Η δε σειρά που είναι καταγραμμένα εξακολουθεί να είναι η ίδια, την οποία επέλεξε ο ίδιος ο συνθέτης, με το κουαρτέτο σε φα ελάσσονα αρ. 5 να είναι το εναρκτήριο.

1. Κουαρτέτο έργο 20 αρ. 5 σε φα ελάσσονα. Μια εκπληκτική μελέτη πώς οι αρμονικές αλλαγές μεταμορφώνουν το θεματικό υλικό.

1.Allegro moderato
2.Minuetto
3.Adagio
4.Finale: Fuga a due Soggetti

Op. 20 No. 5 in F minor

2. Κουαρτέτο έργο 20 αρ. 6 σε Λα μείζονα. To πιο συντηρητικό όλης της σειράς, με ζωηρό αισιόδοξο χαρακτήρα.

1.Allegro di Molto e Scherzando

2.Adagio, Cantabile

3.Minuetto. Allegretto

4.Fuga a 3 Soggetti. Allegro

Op. 20 No. 6 in A major

3. Κουαρτέτο έργο 20 αρ. 2 σε Ντο μείζονα. Εδώ ο Χάυδν αναπτύσσει μια ισονομία μεταξύ των οργάνων, δημιουργώντας συνομιλία μεταξύ τους.

1.Moderato

2.Adagio

3.Minuetto. Allegretto

4.Fuga a 4 Soggetti

Op. 20 No. 2 in C major

4. Κουαρτέτο έργο 20 αρ. 3 σε σολ ελάσσονα. Είναι το πιο αινιγματικό όλης της σειράς. διότι σε πολλά σημεία έχει ακαθόριστες ερμηνείες.

1.Allegro con Spirito

2.Minuetto. Allegretto

3.Poco Adagio

4.Finale. Allegro Molto

 Op. 20 No. 3 in G minor

5. Κουαρτέτο έργο 20 αρ. 4 σε Ρε Μείζονα. Είναι το πιο δημοφιλές κι έχει γνωρίσει την μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα από τα υπόλοιπα πέντε.

1.Allegro di Molto

2.Un poco Adagio Affettuoso

3.Allegretto alla zingarese

4. Presto scherzando

Op. 20 No. 4 in D major

6. Κουαρτέτο έργο 20 αρ.1 σε Μιb Μείζονα. Εδώ ο Χάυδν αλλάζει το μοντέλο των κουαρτέτων μέχρι των ημερών του. Το δεύτερο θέμα της έκθεσης ακούγεται από το τσέλο αντί του βιολιού που παίζει σε ψηλότερες νότες απ' την βιόλα που το συνοδεύει.

1.Allegro Moderato

2.Minuetto. Allegretto

3.Affettuoso e sostenuto

4.Finale. Presto

 Op. 20 No. 1 in E flat major

 

Αν θέλετε μπορείτε να διαβάσετε για τον Χάυντν και την Συμφωνία του Αποχαιρετισμού σε παλαιότερο άρθρο μου
Franz Joseph Haydn

Μπετόβεν - Έγκμοντ

 

Για τα 250 χρόνια της γέννησης του μεγάλου Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν (17/12/1770 - 26/3/1827)  αφιερώνω αυτό το άρθρο που αναφέρεται σ' ένα έργο του όπου σκιαγραφούνται τα ιδανικά της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας, που τόσο πολύ πίστευε ο μεγάλος Γερμανός Μουσουργός.

Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν

Επιγραφή με την ημερομηνία γέννησης στο σπίτι που γεννήθηκε στην Βόννη

O Έγκμοντ είναι μια σκηνική μουσική για το ομώνυμο θεατρικό έργο του Γκαίτε. Το 1809, το Burgtheater της Βιέννης ζήτησε από τον Μπετόβεν, που υπήρξε μεγάλος θαυμαστής του Γκαίτε, να συνθέσει σκηνική μουσική για μια αναβίωση του έργου δέχτηκε με ενθουσιασμό. Του θύμισε θέματα κοντινά στις δικές του πολιτικές ανησυχίες, που είχε ήδη εκφράσει στην όπερα του Leonore (μετονομάστηκε Fidelio, στην οριστική έκδοση 1814) και στην εισαγωγή του Coriolan (το 1807).

Λαμοράλ, Κόμης του Έγκμοντ

Στο δράμα του Έγκμοντ, o Γκαίτε (1787) αναφέρει την μάχη του Κόμη Έγκμοντ (1522-1568) εναντίον του δεσποτικού Δούκα της Albe. Ο Έγκμοντ είναι ένας διάσημος Φλαμανδός πολεμιστής, και ο Δούκας της Albe αντιπροσωπεύει τον Ισπανό εισβολέα. Αν και υπό την απειλή της σύλληψης, ο Έγκμοντ αρνείται να φύγει μακριά και να εγκαταλείψει το ιδανικό του για την ελευθερία. Φυλακισμένος και εγκαταλελειμένος εξαιτίας της δειλίας των ανθρώπων του, και παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες της αγαπημένης του Klärchen, καταδικάζεται σε θάνατο.

Έτσι, αντιμέτωπη με την αποτυχία και την απελπισία της, η Klärchen βάζει τέρμα στη ζωή της. Το έργο τελειώνει με την τελευταία έκκληση του ήρωα να πολεμούμε για την ανεξαρτησία. Ο θάνατός του ως μάρτυρα εμφανίζεται σαν μια νίκη ενάντια στην καταπίεση.Goethe

Ο Έγκμοντ είναι ένα πολιτικό μανιφέστο στο οποίο η λαχτάρα του Έγκμοντ για τη δικαιοσύνη και την εθνική ελευθερία είναι αντίθετη με την δεσποτική εξουσία του Δούκα της Albe. Είναι, επίσης, ένα δράμα του πεπρωμένου, στο οποίο η Φλαμανδική αριστοκρατία με τη μοιρολατρία, δέχεται τις ολέθριες συνέπειες της ευθύτητας και της ειλικρίνειας.

Συνήθως ακούγεται μόνο η δυναμική και εντυπωσιακή εισαγωγή του έργου που συνοψίζει όλη την δραματικότητα του έργου, απ' την ζοφερή αργή αρχή της, που υπονοεί την αποπνικτική πίεση της Ισπανίας, μέχρι  την μανιασμένη μεταμόρφωση της τραγωδίας σε δόξα!

Beethoven - Overture to "Egmont", Op. 84

Εκτός από την εισαγωγή Έγκμοντ, ο Μπετόβεν έγραψε εννέα κομμάτια της σκηνικής μουσικής, υψηλής ποιότητας, αλλά λίγο ασύνδετα, δίνοντας κορυφαία έμφαση στον θάνατο της όμορφης Klärchen. Εδώ ολόκληρη η σκηνική μουσική.

Ludwig Van Beethoven - " Egmont " Ouverture et Musique de Scène op.84

Τα μέρη:

1.Ouverture: Sostenuto, ma non troppo - Allegro

2.Lied: "Die Trommel gerühret"

3.Entracte: Andante

4.Entracte: Larghetto

5.Lied: "Freudvoll und Leidvoll"

6.Entracte: Allegro - Marcia

7.Entracte: Poco sostenuto e risoluto

8.Mort de Klärchen

9.Melodram: "Süßer Schlaf"

10.Siegessymphonie (sinfonia della vittoria): Allegro con brio